BASE Advocaten - The Litigation Firm

De zorgplicht van banken is niet beperkt tot zorg ten opzichte van klanten van de bank.

Blogs 06 April 2016

Banken en financiële dienstverleners hebben gelet op hun maatschappelijke positie een (bijzondere) zorgplicht. De jurisprudentie laat zien dat deze zorgplicht steeds uitgebreider wordt. Zo heeft de Hoge Raad in een arrest uit november 2015 in het kader van een omvangrijke ponzifraude geoordeeld dat de zorgplicht van banken niet is beperkt tot zorg jegens klanten van de bank.

 

Ponzifraude

Ponzifraude is een methode om mensen op te lichten door een belegging aan te bieden waarna de door beleggers ingelegde gelden worden gebruikt om andere beleggers de beloofde rendementen uit te betalen. Zo heeft ook de fraudeur in deze zaak zijn omvangrijke fraude bewerkstelligd. De fraudeur, die niet beschikte over de indertijd vereiste vergunningen voor effectenhandel krachtens de Wet toezicht effectenverkeer (Wte), kreeg via twee rekeningen bij dezelfde bank van een groot aantal particuliere beleggers gelden ter beschikking gesteld waarmee hij de ponzifraude heeft opgezet. Verschillende procedures volgden. Zo ook een collectieve actie door een stichting die de belangen van alle gedupeerde beleggers behartigt.

Stichting: bank heeft zorgplicht geschonden

De stichting vordert verklaringen voor recht dat de bank, waar de fraudeur zijn rekeningen aanhield, onrechtmatig heeft gehandeld jegens alle gedupeerde beleggers. De bank heeft volgens de stichting haar zorgplicht jegens de gedupeerde beleggers geschonden door geen onderzoek te doen of de fraudeur met de vereiste vergunningen de beleggingsactiviteiten verrichtte. Ook het ongebruikelijke rekeningverloop had voor de bank aanleiding moeten zijn om nader onderzoek te doen.

Wat zegt het hof?

Het hof heeft in lijn met de vaste jurisprudentie vooropgesteld dat de maatschappelijke functie van een bank een bijzondere zorgplicht meebrengt ten opzichte van derden met wier belangen zij rekening behoort te houden op grond van hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt. De reikwijdte van deze zorgplicht hangt af van de omstandigheden van het geval. Tot die omstandigheden behoort ook het gegeven dat de bepalingen in de Wte mede strekken ter bescherming van belangen van beleggers. Het hof is er veronderstellende wijs vanuit gegaan dat de bank in verband met het ongebruikelijke rekeningverloop had moeten onderzoeken of de fraudeur in strijd met de vereiste vergunningen handelde.

Het hof heeft vervolgens geoordeeld dat de zorgplicht in beginsel is beperkt tot degenen bij wie de benadeling via (een van) de bankrekeningen is gelopen en dus volgens het hof niet tot gedupeerde beleggers die geen geld op de bankrekening(en) hebben gestort, maar anderszins zijn benadeeld. De bank klaagt en stelt dat de zorgplicht alleen geldt tegenover klanten van de bank. Volgens de stichting is de uitleg van het hof juist te beperkt, de zorgplicht van banken is volgens haar (nog) breder en strekt ter bescherming van belangen van alle derden, dus ook tot gedupeerde beleggers die geen klant zijn én niet door betalingen via de bankrekening(en) maar anderszins zijn gedupeerd. De Hoge Raad gaat in zijn arrest in op de reikwijdte van de zorgplicht van banken (De overige punten in cassatie worden in dit artikel niet besproken).

De Hoge Raad: zorg niet beperkt tot klanten

De Hoge Raad overweegt dat door de maatschappelijke functie van de bank haar zorgplicht strekt tot bescherming tegen lichtvaardigheid en gebrek aan kunde en niet is beperkt tot zorg jegens personen die als klant in een contractuele relatie tot de bank staan. De zorgplicht strekt dus ook ter bescherming van derden die geen klant zijn. Reden daarvoor is de centrale rol die banken in het betalings- en effectenverkeer en de dienstverlening terzake spelen en het feit dat zij op die gebieden bij uitstek deskundig zijn en beschikken over informatie die anderen missen, aldus de Hoge Raad. De uitleg van de stichting gaat in dit geval echter te ver. De Hoge Raad benadrukt dat de reikwijdte van de zorgplicht van de bank altijd afhankelijk is van alle omstandigheden van het concrete geval. Gelet op de omstandigheden van dit geval mocht het hof oordelen dat van een zorgplicht jegens andere gedupeerden geen sprake is.

Conclusie

De zorgplicht van banken blijft in ontwikkeling. De zorgplicht van banken is niet beperkt tot zorg ten opzichte van klanten, maar reikt verder. Hoe ver de zorgplicht in een specifiek geval exact reikt, is en blijft afhankelijk van de omstandigheden.

Heeft u vragen over de zorgplich? Neem dan contact op met Pauline Kortmann of een van de andere advocaten van de sectie Corporate & Commercial Litigation.

More information

Return

The Litigation firm

Solving your problem, so that you can continue with your business. That is what it is all about. It is our profession and our passion to make a business dispute or employment dispute manageable and to solve it. Sometimes we are able to do this by staying invisible by casebuilding the best file possible for and together with you behind the scenes. Being diplomatic where possible and aggressive where needed. And sometimes, full-on litigating is unavoidable. Because limits have been reached, because the other party remains unwilling to come to a constructive amicable solution, or because it may be important for your market reputation to draw a line.

Tailor-made service is key in the handling of each case. Because we are doing it together, lawyer and client. We invest in the mutual cooperation and we look in depth at your company and your market. BASE makes clear choices out of strength, because we only want to do what we are really good at and because you are simply counting on added-value. Therefor our practice focuses on Corporate & Commercial Litigation and Employment law.

Expertise

Corporate & Commercial Litigation

At BASE Advocaten we practice the litigation- and dispute resolution practice at the highest level. We advise and assist domestic- and foreign clients in their vital business disputes. Disputes within the company, directors’ liability, shareholders disputes, disputes concerning commercial contracts, acting against (or for) financial institutions about duty of care-disputes and professional liability disputes. These are just some examples. Click below for further information.

Read more

Employment law

BASE Advocaten provides topspecialists in Employment law. We act on behalf of employers (both domestic and foreign), individual directors/employees, and works councils. On a daily basis we advise and litigate on matters regarding (for example) the termination of employment, reorganizations, employment terms and conditions, disciplinary measures, employee participation and employer’s liability. Click below for further information.

Read more
Partner of
logo Erasmus
Friend of
logo Sophia Kinderziekenhuis
Actual detail - BASE Advocaten
We use cookies to improve your experience on our website, for statistical purposes, and to give you access to our social media.
By using this website or by clicking 'agree', you agree to our use of cookies.
Accept cookies Reject cookies