BASE Advocaten - The Litigation Firm

‘Trump vs. Clinton’: is politiek moddergooien naar Nederlands recht onrechtmatig?

Blogs 08 November 2016
Aankomende nacht is het zover: de presidentiële verkiezingen van de Verenigde Staten. Zoals het een beetje Amerikaanse verkiezingsstrijd betaamt, verliep ook 'Donald Trump vs. Hillary Clinton' niet zonder een stevig potje moddergooien. Beschuldigingen van seksuele intimidatie (of erger) aan het adres van Donald stapelden zich in rap tempo op en Hillary moest zich verweren tegen de oude koeien van echtgenoot Bill. Waar of niet waar, alles leek geoorloofd. Want vrijheid van meningsuiting dragen de Amerikanen nu eenmaal hoog in het vaandel. Maar hoe zit dit in Nederland? Kent de vrijheid van meningsuiting in het politieke debat geen grenzen in het recht? Een korte verkenning.

In 2011 diende voor de Hoge Raad een zaak waarin een wethouder door de oppositie in een aantal publicaties beticht werd van corruptie en machtsmisbruik en gekwalificeerd werd als "blaaskaak", "leugenaar" en "dronkenlap". De wethouder vond deze publicaties onrechtmatig en stapte naar de rechter. De rechtbank stelde de wethouder in het gelijk, maar in hoger beroep ging het hof daar niet in mee. In cassatie gaf de Hoge Raad enkele duidelijke vuistregels over de uitingsvrijheid in het politieke debat.

Maatschappelijke belangen
Bij de beantwoording van de vraag of een publicatie onrechtmatig is, staan in beginsel twee, ieder voor zich hoogwaardige maatschappelijke belangen tegen over elkaar. Aan de ene kant het belang dat individuele burgers niet door publicaties worden blootgesteld aan lichtvaardige verdachtmakingen. Aan de andere kant het belang dat niet, door gebrek aan bekendheid bij het grote publiek, misstanden die de samenleving raken kunnen blijven voortbestaan. Welke van deze belangen in een gegeven geval de doorslag behoort te geven, hangt volgens de Hoge Raad af van de in onderling verband te beschouwen omstandigheden van het geval. Dit zal dus van geval per geval moeten worden beoordeeld.

Politicus vs. 'gewone' burger
Als het gaat om publicaties en andere uitlatingen gedaan in het kader van het politieke debat, dienen rechters volgens de Hoge Raad de grootst mogelijke terughoudendheid te betrachten bij het als onrechtmatig kwalificeren van dergelijke uitingen. Dat is namelijk in het belang van het goed functioneren van de democratie. Volgens rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens is de vrijheid van meningsuiting, in het bijzonder die van een volksvertegenwoordiger in het 'politieke debat', één van de fundamentele pijlers van een democratisch bestel. De grenzen van toelaatbare kritiek op een openbaar bestuurder als publieke persoon zijn dus ruimer dan met betrekking tot een burger als private persoon, zo stelt de Hoge Raad. In een democratisch systeem moet het openbaar bestuur immers nauwlettend kunnen worden gevolgd door onder meer de pers en de publieke opinie en de politicus heeft daarom simpelweg meer te 'slikken' dan de 'gewone' burger.

Ook het politieke debat kent grenzen
Dat wil niet zeggen dat het politieke debat geen grenzen kent. Ook in het politieke debat komt de vrijheid van meningsuiting geen absoluut karakter toe. De rechter kan de vrijheid van meningsuiting in het politieke debat onder omstandigheden dus wel beperken en onrechtmatige uitlatingen 'bestraffen'. Dat zal echter niet vaak voorkomen. Tegenover de ruime uitingsvrijheid in de politieke arena staat een zeer smalle beoordelingsmarge voor rechters om de vrijheid in te perken. In het kader van het politieke debat moet je het dus wel erg bont maken willen je uitlaten als onrechtmatig kwalificeren.

Trump vs. Clinton: toelaatbaar?
Of het Amerikaanse moddergooien in Nederland toelaatbaar is? Dat hangt af van de concrete omstandigheden van het geval. Duidelijk is wel dat men zich in het politieke debat meer kan veroorloven dan daarbuiten.

Als u meer wilt weten over dit onderwerp, neemt u dan contact op met de auteur mr. M.A. de Vlieger of een van de andere advocaten van de sectie Corporate & Commercial Litigation

More information

Return

The Litigation firm

Solving your problem, so that you can continue with your business. That is what it is all about. It is our profession and our passion to make a business dispute or employment dispute manageable and to solve it. Sometimes we are able to do this by staying invisible by casebuilding the best file possible for and together with you behind the scenes. Being diplomatic where possible and aggressive where needed. And sometimes, full-on litigating is unavoidable. Because limits have been reached, because the other party remains unwilling to come to a constructive amicable solution, or because it may be important for your market reputation to draw a line.

Tailor-made service is key in the handling of each case. Because we are doing it together, lawyer and client. We invest in the mutual cooperation and we look in depth at your company and your market. BASE makes clear choices out of strength, because we only want to do what we are really good at and because you are simply counting on added-value. Therefor our practice focuses on Corporate & Commercial Litigation and Employment law.

Expertise

Corporate & Commercial Litigation

At BASE Advocaten we practice the litigation- and dispute resolution practice at the highest level. We advise and assist domestic- and foreign clients in their vital business disputes. Disputes within the company, directors’ liability, shareholders disputes, disputes concerning commercial contracts, acting against (or for) financial institutions about duty of care-disputes and professional liability disputes. These are just some examples. Click below for further information.

Read more

Employment law

BASE Advocaten provides topspecialists in Employment law. We act on behalf of employers (both domestic and foreign), individual directors/employees, and works councils. On a daily basis we advise and litigate on matters regarding (for example) the termination of employment, reorganizations, employment terms and conditions, disciplinary measures, employee participation and employer’s liability. Click below for further information.

Read more
Partner of
logo Erasmus
Friend of
logo Sophia Kinderziekenhuis
Actual detail - BASE Advocaten
I've read it
We use cookies to improve your experience on our website, for statistical purposes, and to give you access to our social media.
By using this website or by clicking 'agree', you agree to our use of cookies.