BASE Advocaten - The Litigation Firm

Max Verstappen-zaak bevestigt: portretrecht van professionele sporters kan niet worden onderschat

Blogs 11 September 2017

Dat het uiterlijk van professionele sporters een behoorlijke commerciële waarde vertegenwoordigt, is geen nieuws. Een enkele vakantiefoto op Instragram levert Cristiano Ronaldo rustig vier ton op. Verondersteld wordt dat sporters inmiddels andere beroemdheden de loef afsteken waar het de commerciële exploitatie van hun uiterlijk betreft. Voor (wereldwijd) bekende atleten is wettelijke bescherming van hun eigen portret dan ook zeker geen flauwiteit. In Nederland wordt iemands portret onder omstandigheden beschermd door het auteursrecht. Maar hoe ver strekt de bescherming van dit portretrecht?

Deze vraag lag voor bij de rechtbank Amsterdam in de zaak tussen online supermarkt Picnic en Formule 1-coureur Max Verstappen. Het begon met een ogenschijnlijk ludiek idee van de online super-markt: een lookalike van Max Verstappen laten schitteren in een commercial om die vervolgens via social media te verspreiden. Met een kwinkslag naar supermarkt Jumbo, die dezelfde Verstappen had gestrikt voor een exclusieve endorsement deal. Maar met deze vorm van zogenaamde 'ambush marketing' maakte Picnic inbreuk op het portretrecht van de Formule 1-coureur, aldus de rechtbank.


Van iemands portret gebruik maken is echter niet zonder meer ongeoorloofd. Uitgangspunt is dat de openbaarmaking van iemands portret niet geoorloofd is voor zover een redelijk belang van de geportretteerde zich tegen openbaarmaking verzet (art. 21 Auteurswet). Telkens moet dus beoordeeld worden of er sprake is van openbaarmaking van iemands portret en, zo ja, of een redelijk belang van de geportretteerde zich tegen die openbaarmaking verzet.

De Verstappen-zaak bevestigt dat het begrip 'portret' een ruime interpretatie kent. Dat is in lijn met bestendige rechtspraak van de Hoge Raad. Een portret in de zin van de Auteurswet is niet beperkt tot de afbeelding van iemands gelaat of overeenstemmende gelaatstrekken. Indien anderszins uit de afbeelding de identiteit van de betrokkene blijkt, kan ook sprake zijn van een portret. Het gaat erom dat het beeld van de betrokken persoon wordt opgeroepen. En dat was in de Verstappen-zaak onmiskenbaar het geval: de lookalike had hetzelfde postuur als Verstappen, hetzelfde silhouet, dezelfde haarkleur en droeg bovendien de raceoutfit en pet die de coureur van Red Bull in zijn publieke optredens zo kenmerken.

Bij de vraag of Verstappen een redelijk belang had om zich tegen openbaarmaking van zijn portret te verzetten, dienden twee grondrechten tegen elkaar te worden afgewogen: het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer van Verstappen (art. 8 EVRM) en het recht van Picnic om zich vrijelijk te uiten (art. 10 EVRM). Drie omstandigheden maakten volgens de rechtbank dat sprake was van een onrechtmatige inbreuk op het portretrecht van Verstappen:

  • juist bij personen die door hun beroepsuitoefening bekendheid genieten, kunnen commerciële belangen gemoeid zijn bij de openbaarmaking van hun portret en ook die belangen vallen onder de bescherming van de persoonlijke levenssfeer:
  • er was geen enkele vergoeding aangeboden voor de openbaarmaking van het portret van de autocoureur; en
  • de commercial van Picnic was een reclame-uiting met een commercieel karakter.

Voor veel beroepssporters die bekendheid genieten door hun sportieve prestaties geldt dat er commerciële belangen gemoeid zijn bij het gebruik van hun portret. In bredere zin laat de Verstappen-zaak dus (weer eens) zien dat het portretrecht van professionele atleten niet onderschat mag worden.

Heeft u vragen over dit artikel of andere sportgerelateerde kwesties, neem dan contact op met onze sportrechtspecialist Michiel de Vlieger.

More information

Return

The Litigation firm

Solving your problem, so that you can continue with your business. That is what it is all about. It is our profession and our passion to make a business dispute or employment dispute manageable and to solve it. Sometimes we are able to do this by staying invisible by casebuilding the best file possible for and together with you behind the scenes. Being diplomatic where possible and aggressive where needed. And sometimes, full-on litigating is unavoidable. Because limits have been reached, because the other party remains unwilling to come to a constructive amicable solution, or because it may be important for your market reputation to draw a line.

Tailor-made service is key in the handling of each case. Because we are doing it together, lawyer and client. We invest in the mutual cooperation and we look in depth at your company and your market. BASE makes clear choices out of strength, because we only want to do what we are really good at and because you are simply counting on added-value. Therefor our practice focuses on Corporate & Commercial Litigation and Employment law.

Expertise

Corporate & Commercial Litigation

At BASE Advocaten we practice the litigation- and dispute resolution practice at the highest level. We advise and assist domestic- and foreign clients in their vital business disputes. Disputes within the company, directors’ liability, shareholders disputes, disputes concerning commercial contracts, acting against (or for) financial institutions about duty of care-disputes and professional liability disputes. These are just some examples. Click below for further information.

Read more

Employment law

BASE Advocaten provides topspecialists in Employment law. We act on behalf of employers (both domestic and foreign), individual directors/employees, and works councils. On a daily basis we advise and litigate on matters regarding (for example) the termination of employment, reorganizations, employment terms and conditions, disciplinary measures, employee participation and employer’s liability. Click below for further information.

Read more
Partner of
logo Erasmus
Friend of
logo Sophia Kinderziekenhuis
Actual detail - BASE Advocaten
We use cookies to improve your experience on our website, for statistical purposes, and to give you access to our social media.
By using this website or by clicking 'agree', you agree to our use of cookies.
Accept cookies Reject cookies