BASE Advocaten - The Litigation Firm

Over het wijzen van een vonnis en het defungeren van de rechter

Blogs 03 December 2018
In de wet (artikel 5 lid 2 RO) is bepaald dat een vonnis (daaronder ook begrepen beschikkingen of arresten) in burgerlijke en strafzaken moet worden gewezen door het in de wet bepaalde aantal rechters. Indien dit voorschrift niet wordt nageleefd, dan heeft dat nietigheid van het vonnis tot gevolg.

Wat nu als één van de bij de zaak betrokken rechters inmiddels is gedefungeerd op het moment dat het vonnis wordt uitgesproken, maar de naam van de defunge-rende rechter nog wel op het vonnis is vermeld? Heeft dit de nietigheid van het vonnis tot gevolg? De Hoge Raad heeft zich daar op 13 april 2018 over uitgelaten.

Achtergrond
In deze kwestie draaide het om de volgende feiten en omstandigheden. Op 9 februari 2015 heeft bij de rechtbank Amsterdam een pleitzitting plaatsgevonden met rechters A, B en C. Op 30 juni 2015 is rechter A gedefungeerd als rechter bij deze rechtbank, en is vervolgens raadsheer geworden bij het gerechtshof. Op 30 september 2015 volgde het eindvonnis, waarin ook de naam van rechter A was vermeld. De advocaat van één van de procespartijen vraagt de rechtbank om hierover opheldering te verschaffen. De griffier stelt in een reactie vast dat het vonnis inhoudelijk reeds voor 1 juli 2015 is gewezen door rechter A, B en C en dat ook A heeft mede beslist en betrokken was bij de beraadslagingen over de vorderingen.

Prejudiciële vragen
Het gerechtshof besluit om een aantal prejudiciële vragen te stellen aan de Hoge Raad. Daaronder (vrij vertaald):
1) Wanneer is een vonnis van een meervoudige kamer ‘gewezen’?
2) Is het vonnis nietig als een van de rechters defungeert ná het wijzen, maar vóór de uitspraak van dat vonnis?

Wanneer is een vonnis ‘gewezen?
De Hoge Raad meent onder verwijzing naar een eerdere uitspraak (Meavita, NJ 2017/202) dat een vonnis als gewezen geldt ’wanneer alle rechters die over de zaak oordelen de volledige tekst van het uit te spreken vonnis hebben vastgesteld’. Dit geldt zowel voor enkelvoudig als meervoudig behandelde zaken en zowel in eerste aanleg, hoger beroep als in cassatie. Volgens de Hoge Raad is de ratio van deze regel dat ‘de behandelend rechter en, in meervoudig besliste zaken, ieder van de behandelend rechters, niet alleen verantwoordelijk is voor de genomen beslissing(en), maar ook voor het geheel van de daarvoor gegeven motivering’. De Hoge Raad wijst er op dat een vonnis in beginsel niet kan worden uitgesproken op naam van een rechter die is gedefungeerd, indien na dit defungeren nog wijzigingen worden aangebracht in de tekst van dat vonnis. Dat geldt ook indien het gaat om wijzigingen van ondergeschikte aard, die geen inhoudelijke wijziging meebrengen van de motivering van de beslissing(en). Een uitzondering kan volgens de Hoge Raad wel worden aanvaard, voor kennelijke fouten die zich lenen voor eenvoudig herstel als bedoeld in artikel 31 Rv.

Gevolgen van defungeren?
De Hoge Raad merkt op dat uit artikel 5 lid 2 RO volgt dat een beschikking, vonnis of arrest kan worden uitgesproken nadat een rechter die de zaak heeft behandeld is gedefungeerd, mits uit die beschikking blijkt dat vonnis of arrest voordien is gewezen (vastgesteld). Uit een oogpunt van controleerbaarheid verdient het aanbeveling in zodanig geval onderaan de uitspraak te vermelden op welke datum de beschikking, het vonnis of arrest is gewezen of vastgesteld. Een vonnis uitgesproken op naam van een rechter die is gedefungeerd voordat het vonnis was gewezen, is ingevolge artikel 5 lid 2 RO nietig.

Tot slot
In geval van gebleken nietigheid moet de zaak terug naar dezelfde rechtbank. Er is geen wettelijke mogelijkheid om de zaak naar een andere rechtbank te verwijzen. Gelet op het voorschrift van artikel 6 EVRM (‘fair trial”) moet de zaak worden behandeld door een andere rechter dan degene die betrokken waren bij het nietige vonnis.

Heeft u vragen? Neem dan contact op met Michiel Sweerts, of een van de andere advocaten van de sectie Corporate & Commercial Litigation.

More information

Return

The Litigation firm

Solving your problem, so that you can continue with your business. That is what it is all about. It is our profession and our passion to make a business dispute or employment dispute manageable and to solve it. Sometimes we are able to do this by staying invisible by casebuilding the best file possible for and together with you behind the scenes. Being diplomatic where possible and aggressive where needed. And sometimes, full-on litigating is unavoidable. Because limits have been reached, because the other party remains unwilling to come to a constructive amicable solution, or because it may be important for your market reputation to draw a line.

Tailor-made service is key in the handling of each case. Because we are doing it together, lawyer and client. We invest in the mutual cooperation and we look in depth at your company and your market. BASE makes clear choices out of strength, because we only want to do what we are really good at and because you are simply counting on added-value. Therefor our practice focuses on Corporate & Commercial Litigation and Employment law.

Expertise

Corporate & Commercial Litigation

At BASE Advocaten we practice the litigation- and dispute resolution practice at the highest level. We advise and assist domestic- and foreign clients in their vital business disputes. Disputes within the company, directors’ liability, shareholders disputes, disputes concerning commercial contracts, acting against (or for) financial institutions about duty of care-disputes and professional liability disputes. These are just some examples. Click below for further information.

Read more

Employment law

BASE Advocaten provides topspecialists in Employment law. We act on behalf of employers (both domestic and foreign), individual directors/employees, and works councils. On a daily basis we advise and litigate on matters regarding (for example) the termination of employment, reorganizations, employment terms and conditions, disciplinary measures, employee participation and employer’s liability. Click below for further information.

Read more
Partner of
logo Erasmus
Friend of
logo Sophia Kinderziekenhuis
Actual detail - BASE Advocaten
I've read it
We use cookies to improve your experience on our website, for statistical purposes, and to give you access to our social media.
By using this website or by clicking 'agree', you agree to our use of cookies.