BASE Advocaten - The Litigation Firm

BASE zomerdrieluik voor bedrijfsjuristen – standaardclausules in commerciële contracten

Blogs 02 August 2019

NOM, ENAC en geschilbeslechting 

Deze zomer publiceert BASE drie blogs over veelvoorkomende bepalingen in commerciële contracten. Het gaat om bepalingen die vaak min of meer klakkeloos worden geaccepteerd. Om te kunnen beoordelen of dat verstandig is, worden de bepalingen in deze blogs toegelicht en wordt aangegeven waar u als bedrijfsjurist op moet letten.

Twee weken geleden publiceerde BASE het eerste deel van het drieluik over de No Oral Modification clause (NOM). In dit tweede deel behandelen we de Entire Agreement Clause.

Entire Agreement Clause (ENAC)

Een Entire Agreement Clause (ENAC) heeft tot doel te bewerkstelligen dat de schriftelijke overeenkomst tussen partijen exclusief en volledig de tussen partijen bestaande afspraken bevat. Eerdere afspraken komen te vervallen. De clausule beoogt te voorkomen dat partijen nog een beroep kunnen doen op mededelingen, toezeggingen of schriftelijke stukken voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst.

De ENAC kent haar oorsprong in het Anglo-Amerikaanse recht. Maar wat is de betekenis van een ENAC naar Nederlands recht?

In het arrest Lundiform/Mexx (Hoge Raad 5 april 2013, ECLI:NL:HR:2013:BY8101) heeft de Hoge Raad bepaald dat een ENAC een relevante omstandigheid kan zijn bij de uitleg van de overeenkomst waar deze clausule onderdeel van uitmaakt. Volgens de Hoge Raad is een ENAC op zichzelf geen uitlegbepaling, maar beoogt een dergelijke bepaling veelal te bewerkstelligen dat partijen niet zijn gebonden aan eerdere – op de overeenkomst betrekking hebbende – afspraken. Hierbij merkt De Hoge Raad evenwel op dat een ENAC er niet zonder meer aan in de weg staat dat voor de uitleg van de in de overeenkomst vervatte bepalingen betekenis wordt toegekend aan verklaringen en gedragingen die zijn afgelegd c.q. verricht in het stadium voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst.

De betekenis van een ENAC zal uitgelegd moeten worden aan de hand van de Haviltex-maatstaf. Onder meer de gedetailleerdheid van de overeenkomst en de wijze waarop de ENAC tijdens de onderhandelingen ter sprake is gekomen en onderdeel van de overeenkomst is geworden zijn hierbij relevante omstandigheden. Hoe uitgebreider en gedetailleerder de overeenkomst, hoe aannemelijker het zal zijn dat deze daadwerkelijk de gehele rechtsverhouding tussen partijen omvat.

Een ENAC wordt meestal als standaardbepaling opgenomen in een overeenkomst. Er wordt vaak niet uitgebreid over onderhandeld. In de regel zal echter meer betekenis toegekend worden aan een bepaling die uitgebreid aan bod is gekomen tijdens de onderhandelingen, dan aan een boilerplate die klakkeloos door (een van de) partijen wordt geaccepteerd.

Ook de reikwijdte van een ENAC is een kwestie van uitleg. Hierbij is onder meer de bedoeling van partijen en de wijze waarop de ENAC is verwoord van belang. Bijvoorbeeld als tussen partijen meerdere overeenkomsten zijn gesloten. Wat is dan de verhouding tussen de eerdere overeenkomsten en de latere overeenkomst waarin de ENAC is opgenomen? Komen alle eerdere afspraken te vervallen of slechts een deel daarvan? Hier moet bij het verwoorden van de ENAC rekening mee gehouden worden.

De ENAC is met name een afbakeningsbepaling – het bakent de afspraken tussen partijen af. In het arrest Lundiform/Mexx is ook uitdrukkelijk geoordeeld dat de ENAC geen uitlegbepaling is. Uit een ENAC zelf volgt niet dat een overeenkomst taalkundig moet worden uitgelegd. Een ENAC sluit evenmin uit dat bij de uitleg van de overeenkomst ook gekeken moet worden naar de verklaringen en gedragingen van partijen voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst. Bovendien sluit een ENAC niet uit dat partijen na het sluiten van de overeenkomst alsnog afwijkende afspraken maken.

De ENAC heeft uiteindelijk dus een beperkte waarde. Toch kan deze clausule een belangrijke rol spelen bij de uitleg van een overeenkomst. Zeker bij commerciële contracten tussen partijen die zijn bijgestaan door advocaten. De omstandigheid dat een ENAC is opgenomen in de overeenkomst kan eraan bijdragen dat groot gewicht toegekend moet worden aan een taalkundige uitleg.

Bij de uitleg van overeenkomsten blijft de bedoeling van partijen en de omstandigheden van het geval niettemin doorslaggevend. De aanwezigheid van een ENAC garandeert niet dat feiten en omstandigheden voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst geen rol meer spelen. Het dossier van wat aan een overeenkomst voorafging blijft dus van belang. En de manier waarop dat dossier is opgebouwd ook.

In deel 3 wordt stilgestaan bij een andere veelvoorkomende bepaling in commerciële contracten, namelijk de geschilbeslechtingsclausule.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel? Neem dan contact op met Sanne Geldof of een van de andere advocaten van de sectie Corporate & Commercial Litigation.

More information

Return

The Litigation firm

Solving your problem, so that you can continue with your business. That is what it is all about. It is our profession and our passion to make a business dispute or employment dispute manageable and to solve it. Sometimes we are able to do this by staying invisible by casebuilding the best file possible for and together with you behind the scenes. Being diplomatic where possible and aggressive where needed. And sometimes, full-on litigating is unavoidable. Because limits have been reached, because the other party remains unwilling to come to a constructive amicable solution, or because it may be important for your market reputation to draw a line.

Tailor-made service is key in the handling of each case. Because we are doing it together, lawyer and client. We invest in the mutual cooperation and we look in depth at your company and your market. BASE makes clear choices out of strength, because we only want to do what we are really good at and because you are simply counting on added-value. Therefor our practice focuses on Corporate & Commercial Litigation and Employment law.

Expertise

Corporate & Commercial Litigation

At BASE Advocaten we practice the litigation- and dispute resolution practice at the highest level. We advise and assist domestic- and foreign clients in their vital business disputes. Disputes within the company, directors’ liability, shareholders disputes, disputes concerning commercial contracts, acting against (or for) financial institutions about duty of care-disputes and professional liability disputes. These are just some examples. Click below for further information.

Read more

Employment law

BASE Advocaten provides topspecialists in Employment law. We act on behalf of employers (both domestic and foreign), individual directors/employees, and works councils. On a daily basis we advise and litigate on matters regarding (for example) the termination of employment, reorganizations, employment terms and conditions, disciplinary measures, employee participation and employer’s liability. Click below for further information.

Read more
Partner of
logo Erasmus
Friend of
logo Sophia Kinderziekenhuis
Actual detail - BASE Advocaten
I've read it
We use cookies to improve your experience on our website, for statistical purposes, and to give you access to our social media.
By using this website or by clicking 'agree', you agree to our use of cookies.