BASE Advocaten - The Litigation Firm

BASE zomerdrieluik voor bedrijfsjuristen – standaardclausules in commerciële contracten

Blogs 15 August 2019

NOM, ENAC en geschilbeslechting

Deze zomer publiceert BASE drie blogs over veelvoorkomende bepalingen in commerciële contracten. Het gaat om bepalingen die vaak min of meer klakkeloos worden geaccepteerd. Om te kunnen beoordelen of dat verstandig is, worden de bepalingen in deze blogs toegelicht en wordt aangegeven waar u als bedrijfsjurist op moet letten.

Vier weken geleden publiceerde BASE het eerste deel van het drieluik over de No Oral Modification clause (NOM), twee weken geleden werd de Entire Agreement Clause (ENAC) behandeld en vandaag vormt de geschilbeslechtingsclausule het sluitstuk.

Geschilbeslechtingsclausule

Een goed (commercieel) contract schept duidelijkheid over hoe eventuele geschillen met betrekking tot dat contract worden beslecht. Als er onverhoopt een geschil ontstaat over een contract en partijen slagen er niet in dat geschil onderling op te lossen, dan lijkt een gang naar 'de rechter' voor de hand te liggen. Maar wie is derechter? En hoe gaat die te werk?

Op het antwoord op die vragen hebben partijen invloed bij het opstellen van een contract. Daarin kan een forumkeuzebeding worden opgenomen (dat bepaalt wie een eventueel geschil beslecht) en een rechtskeuzebeding (volgens welk recht dat gebeurt).

Forumkeuze

Ook het forumkeuzebeding kent op zijn beurt twee smaken. Partijen kunnen bepalen wie het geschil beslecht (een overheidsrechter, een arbiter, een mediator) en waar dat gebeurt. Dat onderscheid valt grofweg samen met het onderscheid naar Nederlands recht tussen absolute bevoegdheid (wie) en relatieve bevoegdheid (waar).

Aan wie de beslechting van geschillen wordt toevertrouwd, maakt nogal uit. Zo kunnen partijen ten aanzien van arbitrage en mediation zelf door middel van hun overeenkomst meer bepalen dan ten aanzien van overheidsrechtspraak. Denk bijvoorbeeld aan het zelf kunnen benoemen van ter zake deskundige arbiters en mediators, het bij arbitrage en mediation zelf kunnen bepalen van termijnen en het (ingeval van arbitrage) kunnen uitsluiten van hoger beroep. Die vrijheid is er bij overheidsrechtspraak in veel mindere mate. Andersom liggen voor overheidsrechtspraak juist uiteenlopende wettelijke waarborgen met betrekking tot procedures vast die niet vanzelf en onverkort van toepassing zijn bij geschilbeslechting door middel van arbitrage of mediation.

Waar een geschil wordt beslecht is ook van belang, zeker op internationaal niveau. Een rechtsgeldig forumkeuzebeding heeft tot gevolg dat een door partijen aangewezen geschilbeslechter in een bepaald land of in een bepaalde stad in principe bij uitsluiting bevoegd is. Dat het forumkeuzebeding daartoe wel rechtsgeldig moet zijn, is een onderschatte voorwaarde. Zo moet het forumkeuzebeding voldoende bepaald zijn – bijvoorbeeld ten aanzien van de vraag welke geschillen tussen partijen onder het beding vallen – en is de geldigheid van het forumkeuzebeding niet afhankelijk van de geldigheid van de overige contractuele bepalingen en vice versa. Het forumkeuzebeding verdient bij het opstellen en uitleggen van contracten dus speciale aandacht, zowel vanuit strategisch als juridisch oogpunt. De strategische en juridische keuzes zouden steeds af moeten hangen van hoe partijen zich feitelijk tot elkaar verhouden. Forumkeuze is dus maatwerk.

Rechtskeuze

Ook bij het rechtskeuzebeding spelen belangrijke strategische overwegingen. In het rechtskeuzebeding kunnen partijen bepalen volgens welk recht een eventueel geschil wordt beslecht. Dat er tussen rechtsstelsels materiële verschillen kunnen bestaan, spreekt voor zich. Het is verstandig om, opnieuw afhankelijk van de feitelijke verhouding tussen partijen, op voorhand over die verschillen na te denken.

Een van de vele voorbeelden is het verschil tussen rechtsstelsels waar het gaat om het rekenen van 'rente over rente' (ook wel samengestelde rente). In Nederland is wettelijk geregeld dat een partij die een verbintenis tot betaling van een geldsom niet nakomt rente verschuldigd is en dat telkens na afloop van het jaar de toch al verschuldigde geldsom wordt vermeerderd met die verschuldigde rente, waarna de rente verder opbouwt over het hogere – met de al verschuldigde rente vermeerderde – bedrag. Dat is niet in alle rechtsstelsels het geval. Dat kan meewegen bij het maken van een forumkeuze, afhankelijk dus van de feitelijke verhouding tussen partijen. Partijen moeten wel beseffen dat als het contract in het Engels is opgesteld en men verklaart Nederlands recht van toepassing, interpretatievragen zich snel kunnen voordoen (bijv. wat is "termination" naar Nederlands recht). Wij zien in de praktijk dat daar (te) weinig bij wordt stilgestaan.

Vooruitgang is goed, maar (even) stilstaan dus ook, zeker als het gaat om het sluiten van duurcontracten.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel? Neem dan contact op met Max Luiten of een van de andere advocaten van de sectie Corporate & Commercial Litigation.

More information

Return

The Litigation firm

Solving your problem, so that you can continue with your business. That is what it is all about. It is our profession and our passion to make a business dispute or employment dispute manageable and to solve it. Sometimes we are able to do this by staying invisible by casebuilding the best file possible for and together with you behind the scenes. Being diplomatic where possible and aggressive where needed. And sometimes, full-on litigating is unavoidable. Because limits have been reached, because the other party remains unwilling to come to a constructive amicable solution, or because it may be important for your market reputation to draw a line.

Tailor-made service is key in the handling of each case. Because we are doing it together, lawyer and client. We invest in the mutual cooperation and we look in depth at your company and your market. BASE makes clear choices out of strength, because we only want to do what we are really good at and because you are simply counting on added-value. Therefor our practice focuses on Corporate & Commercial Litigation and Employment law.

Expertise

Corporate & Commercial Litigation

At BASE Advocaten we practice the litigation- and dispute resolution practice at the highest level. We advise and assist domestic- and foreign clients in their vital business disputes. Disputes within the company, directors’ liability, shareholders disputes, disputes concerning commercial contracts, acting against (or for) financial institutions about duty of care-disputes and professional liability disputes. These are just some examples. Click below for further information.

Read more

Employment law

BASE Advocaten provides topspecialists in Employment law. We act on behalf of employers (both domestic and foreign), individual directors/employees, and works councils. On a daily basis we advise and litigate on matters regarding (for example) the termination of employment, reorganizations, employment terms and conditions, disciplinary measures, employee participation and employer’s liability. Click below for further information.

Read more
Partner of
logo Erasmus
Friend of
logo Sophia Kinderziekenhuis
Actual detail - BASE Advocaten
I've read it
We use cookies to improve your experience on our website, for statistical purposes, and to give you access to our social media.
By using this website or by clicking 'agree', you agree to our use of cookies.