BASE Advocaten - The Litigation Firm

Het recht op inzage (exhibitieplicht) verder uitgediept

Blogs 01 March 2012

Op grond van het huidig artikel 843a Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) kan een partij van de wederpartij afgifte van een afschrift/uittreksel van bescheiden vorderen, dan wel inzage in dergelijke bescheiden. Dit wordt de exhibitieplicht genoemd. In het verleden is dit artikel aangepast om het voor partijen makkelijker te maken de waarheid boven tafel te krijgen. Sinds de wijziging bestaat er onduidelijkheid over de reikwijdte van de exhibitieplicht. Vanuit de literatuur bestaat er al enige tijd kritiek op de vaagheid van de grenzen van het recht op inzage. Op dit moment is er een wetsvoorstel[1] aanhangig dat de onduidelijkheid omtrent de exhibitieplicht moet wegnemen. De vraag is of dat doel met dit wetsvoorstel wordt bereikt.

Waarom?

De exhibitieplicht dient de efficiency van de procedure waarbij partijen al in een vroeg stadium kunnen beschikken over relevante informatie die in het bezit is van de wederpartij. Wanneer de rechter meer kennis over de feiten heeft kan deze bovendien beter uitspraak doen. Een optimale werking van de exhibitieplicht is ten slotte van belang met het oog op the equality of arms binnen het kader van een fair trail in de zin van art. 6 EVRM. Dat wil zeggen dat er enige balans moet zijn, ook qua kennis, tussen partijen in de rechtszaal.

Hoe?

Voorgesteld is het recht op inzage te verplaatsen naar de regeling van de overige bewijsmiddelen om zo te benadrukken dat het niet een ultimum remedium – een laatste redmiddel – is, maar dat het op gelijke voet staat met de andere bewijsmiddelen. De hoop bestaat dat partijen in voorkomend geval voor het recht op inzage kiezen in plaats van een deskundigenbericht, getuigenverhoor of plaatsopneming. Het recht op inzage is dan een sneller en efficiënter alternatief.

In het nieuwe wetsartikel – artikel 162a Rv – zal benadrukt worden dat het recht op inzage niet absoluut is. Strijd met een goede procesorde, een wettelijke geheimhoudingsplicht of gewichtige redenen kunnen aan het verschaffen van informatie in de weg staan. Gewichtige redenen kunnen worden gevonden in situaties waar het gaat om vertrouwelijke informatie met betrekking tot financiële status, seksuele geaardheid of medische status. Ook vertrouwelijke bedrijfsinformatie kan naar omstandigheden hogere prioriteit verdienen dan het recht op inzage. Hierbij dient een belangenafweging te worden gemaakt tussen het aangedragen belang en het belang van de waarheidsvinding.

Verder wordt een familiaal verschoningsrecht toegevoegd wat betekent dat (vroegere) echtgenoten of (vroegere) geregistreerd partners van een der partijen inzage in bescheiden mogen weigeren.

Voorts krijgt de exhibitieplicht een zelfstandige functie doordat het recht op inzage kan worden bewerkstelligd in een afzonderlijke daartoe strekkende procedure (deze zal worden gefaciliteerd in artikel 162b Rv). Wanneer al een procedure aanhangig is kan dit verzoek worden gedaan bij dagvaarding, conclusie of akte (artikel 162c Rv).

De rechter kan het recht op inzage bevelen. Hij heeft dus een discretionaire bevoegdheid. Deze bevoegdheid zal nader uitgewerkt worden. Zo kan de rechter voorwaarden verbinden aan uitoefening van de exhibitieplicht door partijen tot geheimhouding te verplichten of een derde – te denken valt aan een onafhankelijke deskundige – kennis van de stukken te laten nemen.

Doel bereikt?

In het nieuwe wetsvoorstel worden fishing expeditions zoveel mogelijk voorkomen. Dit is het misbruik maken van het recht op inzage om te ‘vissen’ naar informatie terwijl de desbetreffende persoon daarop geen recht heeft. Waarborg wordt – zo zegt de toelichting bij het wetsvoostel - gevonden in het feit dat tussen partijen een rechtsbetrekking moet bestaan, de vragende partij een rechtmatig belang bij inzage moet hebben en het moet gaan om bepaalde bescheiden (men dient zo concreet mogelijk aan te geven in welke bescheiden zij inzage behoeft).

In die zin wijzigt er niets ten opzichte van het huidige artikel 843a Rv. Nu dit juist de criteria zijn waarop in de literatuur commentaar is geleverd en die daarin als vaag zijn omschreven, lijkt de vraag gerechtvaardigd of het nieuwe wetsvoorstel – zoals dat nu aan de Tweede Kamer voorligt –  daadwerkelijk de opheldering biedt waaraan behoefte bestaat. Deze kritiek is ook tijdens de behandeling van het wetsvoorstel in de tweede kamer geuit.[2] Het laatste woord is hier dus nog niet over gezegd.

Mocht u vragen hebben of advies wensen aangaande dit artikel, neemt u dan contact op met mr. I.C. Engels.

(c) BASE Advocaten B.V.

Dit artikel is met de grootst mogelijke zorg samengesteld. Aan de inhoud daarvan kunnen echter geen rechten worden ontleend.



[1] Kamerstuk II, Vergaderjaar 2011-2012, 33 079, nr. 3

[2] Kamerstuk II, Vergaderjaar 2011-2012, 33 079, nr. 5

More information

Return

The Litigation firm

Solving your problem, so that you can continue with your business. That is what it is all about. It is our profession and our passion to make a business dispute or employment dispute manageable and to solve it. Sometimes we are able to do this by staying invisible by casebuilding the best file possible for and together with you behind the scenes. Being diplomatic where possible and aggressive where needed. And sometimes, full-on litigating is unavoidable. Because limits have been reached, because the other party remains unwilling to come to a constructive amicable solution, or because it may be important for your market reputation to draw a line.

Tailor-made service is key in the handling of each case. Because we are doing it together, lawyer and client. We invest in the mutual cooperation and we look in depth at your company and your market. BASE makes clear choices out of strength, because we only want to do what we are really good at and because you are simply counting on added-value. Therefor our practice focuses on Corporate & Commercial Litigation and Employment law.

Expertise

Corporate & Commercial Litigation

At BASE Advocaten we practice the litigation- and dispute resolution practice at the highest level. We advise and assist domestic- and foreign clients in their vital business disputes. Disputes within the company, directors’ liability, shareholders disputes, disputes concerning commercial contracts, acting against (or for) financial institutions about duty of care-disputes and professional liability disputes. These are just some examples. Click below for further information.

Read more

Employment law

BASE Advocaten provides topspecialists in Employment law. We act on behalf of employers (both domestic and foreign), individual directors/employees, and works councils. On a daily basis we advise and litigate on matters regarding (for example) the termination of employment, reorganizations, employment terms and conditions, disciplinary measures, employee participation and employer’s liability. Click below for further information.

Read more
Partner of
logo Erasmus
Friend of
logo Sophia Kinderziekenhuis
Actual detail - BASE Advocaten
I've read it
We use cookies to improve your experience on our website, for statistical purposes, and to give you access to our social media.
By using this website or by clicking 'agree', you agree to our use of cookies.