BASE Advocaten - The Litigation Firm

De zorgplicht van banken is niet beperkt tot zorg ten opzichte van klanten van de bank.

Blogs 06 april 2016

Banken en financiële dienstverleners hebben gelet op hun maatschappelijke positie een (bijzondere) zorgplicht. De jurisprudentie laat zien dat deze zorgplicht steeds uitgebreider wordt. Zo heeft de Hoge Raad in een arrest uit november 2015 in het kader van een omvangrijke ponzifraude geoordeeld dat de zorgplicht van banken niet is beperkt tot zorg jegens klanten van de bank.

 

Ponzifraude

Ponzifraude is een methode om mensen op te lichten door een belegging aan te bieden waarna de door beleggers ingelegde gelden worden gebruikt om andere beleggers de beloofde rendementen uit te betalen. Zo heeft ook de fraudeur in deze zaak zijn omvangrijke fraude bewerkstelligd. De fraudeur, die niet beschikte over de indertijd vereiste vergunningen voor effectenhandel krachtens de Wet toezicht effectenverkeer (Wte), kreeg via twee rekeningen bij dezelfde bank van een groot aantal particuliere beleggers gelden ter beschikking gesteld waarmee hij de ponzifraude heeft opgezet. Verschillende procedures volgden. Zo ook een collectieve actie door een stichting die de belangen van alle gedupeerde beleggers behartigt.

Stichting: bank heeft zorgplicht geschonden

De stichting vordert verklaringen voor recht dat de bank, waar de fraudeur zijn rekeningen aanhield, onrechtmatig heeft gehandeld jegens alle gedupeerde beleggers. De bank heeft volgens de stichting haar zorgplicht jegens de gedupeerde beleggers geschonden door geen onderzoek te doen of de fraudeur met de vereiste vergunningen de beleggingsactiviteiten verrichtte. Ook het ongebruikelijke rekeningverloop had voor de bank aanleiding moeten zijn om nader onderzoek te doen.

Wat zegt het hof?

Het hof heeft in lijn met de vaste jurisprudentie vooropgesteld dat de maatschappelijke functie van een bank een bijzondere zorgplicht meebrengt ten opzichte van derden met wier belangen zij rekening behoort te houden op grond van hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt. De reikwijdte van deze zorgplicht hangt af van de omstandigheden van het geval. Tot die omstandigheden behoort ook het gegeven dat de bepalingen in de Wte mede strekken ter bescherming van belangen van beleggers. Het hof is er veronderstellende wijs vanuit gegaan dat de bank in verband met het ongebruikelijke rekeningverloop had moeten onderzoeken of de fraudeur in strijd met de vereiste vergunningen handelde.

Het hof heeft vervolgens geoordeeld dat de zorgplicht in beginsel is beperkt tot degenen bij wie de benadeling via (een van) de bankrekeningen is gelopen en dus volgens het hof niet tot gedupeerde beleggers die geen geld op de bankrekening(en) hebben gestort, maar anderszins zijn benadeeld. De bank klaagt en stelt dat de zorgplicht alleen geldt tegenover klanten van de bank. Volgens de stichting is de uitleg van het hof juist te beperkt, de zorgplicht van banken is volgens haar (nog) breder en strekt ter bescherming van belangen van alle derden, dus ook tot gedupeerde beleggers die geen klant zijn én niet door betalingen via de bankrekening(en) maar anderszins zijn gedupeerd. De Hoge Raad gaat in zijn arrest in op de reikwijdte van de zorgplicht van banken (De overige punten in cassatie worden in dit artikel niet besproken).

De Hoge Raad: zorg niet beperkt tot klanten

De Hoge Raad overweegt dat door de maatschappelijke functie van de bank haar zorgplicht strekt tot bescherming tegen lichtvaardigheid en gebrek aan kunde en niet is beperkt tot zorg jegens personen die als klant in een contractuele relatie tot de bank staan. De zorgplicht strekt dus ook ter bescherming van derden die geen klant zijn. Reden daarvoor is de centrale rol die banken in het betalings- en effectenverkeer en de dienstverlening terzake spelen en het feit dat zij op die gebieden bij uitstek deskundig zijn en beschikken over informatie die anderen missen, aldus de Hoge Raad. De uitleg van de stichting gaat in dit geval echter te ver. De Hoge Raad benadrukt dat de reikwijdte van de zorgplicht van de bank altijd afhankelijk is van alle omstandigheden van het concrete geval. Gelet op de omstandigheden van dit geval mocht het hof oordelen dat van een zorgplicht jegens andere gedupeerden geen sprake is.

Conclusie

De zorgplicht van banken blijft in ontwikkeling. De zorgplicht van banken is niet beperkt tot zorg ten opzichte van klanten, maar reikt verder. Hoe ver de zorgplicht in een specifiek geval exact reikt, is en blijft afhankelijk van de omstandigheden.

Heeft u vragen over de zorgplich? Neem dan contact op met Pauline Kortmann of een van de andere advocaten van de sectie Corporate & Commercial Litigation.

Meer informatie

Terug

The Litigation firm

Uw probleem oplossen, zodat u verder kunt met ondernemen. Daar gaat het om. Het is ons vak en onze passie om een zakelijk of arbeidsrechtelijk geschil beheersbaar te maken en op te lossen. Soms kan dat door als advocaat onzichtbaar te blijven en achter de schermen een zo optimaal mogelijk dossier te vormen voor en met u. Een andere keer vraagt een zaak om een aanpak voor de schermen. Diplomatiek waar het kan en agressief waar het moet. En soms is keihard procederen onvermijdelijk. Omdat de grenzen zijn bereikt, omdat een wederpartij niet bereid blijkt tot een constructieve oplossing, of omdat het voor uw reputatie in de markt van belang kan zijn om een streep te trekken.

Maatwerk staat centraal bij de behandeling van iedere zaak. Want we doen het samen, advocaat en cliënt. We investeren in de onderlinge samenwerking en verdiepen ons in uw onderneming en uw markt. BASE maakt duidelijke keuzes uit kracht, omdat we alleen willen doen waar we écht goed in zijn en omdat u altijd moet kunnen rekenen op toegevoegde waarde. Daarom richt onze praktijk zich op Corporate & Commercial Litigation en Arbeidsrecht.

Expertise

Corporate & Commercial Litigation

Bij BASE Advocaten beoefenen we de proces- en conflictmanagement praktijk op het allerhoogste niveau. Wij staan binnen- en buitenlandse cliënten bij in vitale zakelijke geschillen. Geschillen binnen de vennootschap, bestuurdersaansprakelijkheidskwesties, aandeelhouders-geschillen, geschillen over commerciële contracten, overnamegeschillen, geschillen tegen (of voor) financiële instellingen over zorgplichtkwesties en beroepsaansprakelijkheidskwesties. Het zijn slechts enkele voorbeelden. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer

Arbeidsrecht

BASE Advocaten biedt topspecialisten op het gebied van het arbeidsrecht. Wij staan zowel werkgevers (nationaal en internationaal), individuele bestuurders/werknemers, als ondernemingsraden bij. In de dagelijkse praktijk adviseren en procederen wij onder meer op het gebied van ontslag, reorganisaties, arbeidsvoorwaarden, disciplinaire maatregelen, medezeggenschap en werkgeversaansprakelijkheid. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer
Partner van
logo Erasmus
Vriend van
logo Sophia Kinderziekenhuis
Actueel-detail - BASE Advocaten
Akkoord
Wij gebruiken cookies om de ervaring op onze website te verbeteren, statistieken bij te houden en je toegang te geven tot onze social media.
Door gebruik te maken van deze website of door op akkoord te drukken, ga je akkoord met ons cookiebeleid.