BASE Advocaten - The Litigation Firm

Per 1 juli 2016 Klokkenluidersregeling verplicht

Nieuws 22 juni 2016

Op 1 maart jl. heeft de Eerste Kamer de Wet Huis voor Klokkenluiders ("Wet HvK") aangenomen. Deze wet treedt op 1 juli aanstaande in werking. De Wet HvK verplicht ondernemers tot het opstellen van een klokkenluidersregeling, voorziet de ondernemingsraad van een instemmingsrecht ten aanzien van de klokkenluidersregeling, introduceert een nieuwe externe instantie - het Huis van Klokkenluiders - waartoe klokkenluiders zich kunnen wenden en biedt de klokkenluiders een betere rechtsbescherming. Deze onderdelen van de Wet HvK worden hierna toegelicht.

Verplichting tot het opstellen van een klokkenluidersregeling en de ondernemingsraad

De werkgever bij wie in de regel ten minste vijftig personen werkzaam zijn, is verplicht een procedure vast te stellen over hoe om te gaan met het melden van een vermoeden van een misstand binnen de organisatie. De werkgever is in dit geval dus verplicht een klokkenluidersregeling in het leven te roepen. De Wet HvK noemt een aantal minimumvereisten die in ieder geval in de klokkenluidersregeling moeten zijn opgenomen, zoals de eis dat er moet zijn omschreven wanneer sprake is van een vermoeden van een misstand en bij welke functionaris(sen) het vermoeden van een misstand kan worden vermeld.

De ondernemingsraad ("OR") heeft een instemmingsrecht over de vaststelling, wijziging en intrekking van een interne klokkenluidersregels. De OR dient dus tijdig bij het proces van het opstellen van een klokkenluidersregeling te worden betrokken. De werkgever heeft voorts de verplichting om de bij hem werkzame personen schriftelijk te informeren over de rechtsbescherming die een werknemer heeft bij het melden van een vermoeden van een misstand en over de omstandigheden waaronder een vermoeden van een misstand extern kan worden gemeld. Voor dit laatste geldt echter dat het uitgangspunt blijft dat eerst de interne procedure moet worden doorlopen voordat extern melding kan worden gemaakt van een vermoedelijke misstand.

Mocht een externe melding nodig zijn, kunnen werknemers en ambtenaren zich vanaf 1 juli 2016 wenden tot het Huis voor Klokkenluiders. Het begrip werknemer is in de Wet HvK een ruim begrip. Het betreft zowel mensen in vast dienstverband, als mensen met een tijdelijke of flexibele aanstelling, stagiaires, aannemers, ZZP'ers en collega's van organisaties waarmee wordt samengewerkt.

Huis voor Klokkenluiders

Het Huis voor Klokkenluiders is er zowel voor de publieke als voor de private sector. Zowel werknemers als ambtenaren kunnen zich dus wenden tot het Huis voor Klokkenluiders, welke bestaat uit twee afzonderlijke afdelingen: een afdeling Advies en een afdeling Onderzoek.

Afdeling Advies

Uitgangspunt is zoals gezegd dat eerst intern melding wordt gemaakt. In deze voorfase kunnen werknemers wel al terecht bij de afdeling Advies. Zij kunnen die afdeling verzoeken om informatie, advies en ondersteuning bij een vermoeden van een misstand. De in een adviesaanvraag verstrekte informatie over een vermoeden van een misstand en het advies zelf wordt niet doorgespeeld aan de afdeling Onderzoek, tenzij de werknemer schriftelijk verklaart hier geen bezwaar tegen te hebben. Deze informatie is bovendien geen openbaar toegankelijk informatie.

Afdeling Onderzoek

In twee gevallen kan een medewerker vervolgens terecht bij de afdeling Onderzoek van het Huis voor Klokkenluiders:

  1. als het eerst doorlopen van een interne procedure in redelijkheid niet kan worden verlangd; en
  2. als een interne procedure is gevolgd maar de organisatie het gemelde vermoeden niet naar behoren heeft behandeld.

De afdeling Onderzoek moet vervolgens beslissen of zij het onderzoek zal uitvoeren. Het vermoeden dient gebaseerd te zijn op redelijke gronden en er dient een maatschappelijk belang in het geding te zijn. De afdeling Onderzoek kan evenwel beslissen om niet tot verder onderzoek over te gaan, bijvoorbeeld als het verzoek kennelijk ongegrond is. Daarnaast kan zij ook ambtshalve een onderzoek instellen. Tot slot beschikt de afdeling Onderzoek over diverse bevoegdheden. Zij kan deskundigen, tolken en getuigen (onder ede) oproepen. De werkgever, de bij hem werkzame personen en de klokkenluider zijn verplicht om aan het onderzoek mee te werken. Voor de onderzoeksprocedure maakt het daarbij verschil of het een werkgever in de publieke of private sector betreft. De afdeling beschikt ten aanzien van werkgevers in de publieke sector over verder strekkende onderzoeksbevoegdheden dan ten aanzien van werkgevers in de private sector.

Als het onderzoek door het Huis voor Klokkenluiders vervolgens is afgerond, stelt zij een rapport op waarin mogelijk ook aanbevelingen voor de werkgever zijn opgenomen. Deze aanbevelingen moeten worden opgevolgd. Het rapport van de afdeling Onderzoek kan openbaar worden gemaakt, met mogelijk vergaande gevolgen voor de betrokken organisatie nu het vaak om gevoelige kwesties gaat. De wetgever heeft bepaald dat de werkgever voorafgaand aan de publicatie de concept versie krijgt toegezonden van het rapport, waarop de werkgever binnen vier weken kan reageren. De afdeling Onderzoek is echter niet verplicht om het rapport aan te passen naar aanleiding van het commentaar van de werkgever hierop. Sterker nog, in dat geval wordt ook de reactie op het verzoek tot aanpassing gepubliceerd waarmee de aandacht mogelijk extra op de desbetreffende gevoelige kwestie wordt gevestigd.

Rechtsbescherming klokkenluider

De werknemer wordt op twee manieren beschermd:

  1. de werkgever mag de werknemer niet benadelen (door het treffen van disciplinaire maatregelen) vanwege het feit dat de werknemer te goeder trouw en conform de procedureregels een melding van een vermoeden van een misstand heeft gedaan bij de werkgever of bij het Huis voor Klokkenluiders;
  2. de werkgever mag de arbeidsovereenkomst van de werknemer niet opzeggen wegens het feit dat de werknemer te goeder trouw en conform de procedureregels een melding van een vermoeden van een misstand heeft gedaan bij de werkgever of bij het Huis voor Klokkenluiders. Dit verbod geldt gedurende het onderzoek en tot één jaar na het oordeel van het Huis voor Klokkenluiders dat het aannemelijk is dat sprake is van een misstand.

Gek genoeg geldt het benadelingsverbod op dit moment alleen ten aanzien van medewerkers in dienstverband. Dit staat haaks op het ruime werknemersbegrip uit deze wet en is in dat opzicht onwenselijk. Er is inmiddels dan ook een motie aangenomen waarin de regering wordt verzocht spoedig voor aanvulling op de wet zorg te dragen, zodat ook medewerkers anders dan in dienstbetrekking onder deze bescherming vallen.

Afsluiting

BASE Advocaten helpt u graag bij het opstellen van een klokkenluidersregeling en bij het implementeren van deze regeling binnen uw organisatie. U kunt in dit kader of voor meer informatie over de Wet HvK contact opnemen met de auteur, Sanne Barbas of een van de andere advocaten van de sectie arbeidsrecht.

Meer informatie

Terug

The Litigation firm

Uw probleem oplossen, zodat u verder kunt met ondernemen. Daar gaat het om. Het is ons vak en onze passie om een zakelijk of arbeidsrechtelijk geschil beheersbaar te maken en op te lossen. Soms kan dat door als advocaat onzichtbaar te blijven en achter de schermen een zo optimaal mogelijk dossier te vormen voor en met u. Een andere keer vraagt een zaak om een aanpak voor de schermen. Diplomatiek waar het kan en agressief waar het moet. En soms is keihard procederen onvermijdelijk. Omdat de grenzen zijn bereikt, omdat een wederpartij niet bereid blijkt tot een constructieve oplossing, of omdat het voor uw reputatie in de markt van belang kan zijn om een streep te trekken.

Maatwerk staat centraal bij de behandeling van iedere zaak. Want we doen het samen, advocaat en cliënt. We investeren in de onderlinge samenwerking en verdiepen ons in uw onderneming en uw markt. BASE maakt duidelijke keuzes uit kracht, omdat we alleen willen doen waar we écht goed in zijn en omdat u altijd moet kunnen rekenen op toegevoegde waarde. Daarom richt onze praktijk zich op Corporate & Commercial Litigation en Arbeidsrecht.

Expertise

Corporate & Commercial Litigation

Bij BASE Advocaten beoefenen we de proces- en conflictmanagement praktijk op het allerhoogste niveau. Wij staan binnen- en buitenlandse cliënten bij in vitale zakelijke geschillen. Geschillen binnen de vennootschap, bestuurdersaansprakelijkheidskwesties, aandeelhouders-geschillen, geschillen over commerciële contracten, overnamegeschillen, geschillen tegen (of voor) financiële instellingen over zorgplichtkwesties en beroepsaansprakelijkheidskwesties. Het zijn slechts enkele voorbeelden. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer

Arbeidsrecht

BASE Advocaten biedt topspecialisten op het gebied van het arbeidsrecht. Wij staan zowel werkgevers (nationaal en internationaal), individuele bestuurders/werknemers, als ondernemingsraden bij. In de dagelijkse praktijk adviseren en procederen wij onder meer op het gebied van ontslag, reorganisaties, arbeidsvoorwaarden, disciplinaire maatregelen, medezeggenschap en werkgeversaansprakelijkheid. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer
Partner van
logo Erasmus
Vriend van
logo Sophia Kinderziekenhuis
Actueel-detail - BASE Advocaten
Akkoord
Wij gebruiken cookies om de ervaring op onze website te verbeteren, statistieken bij te houden en je toegang te geven tot onze social media.
Door gebruik te maken van deze website of door op akkoord te drukken, ga je akkoord met ons cookiebeleid.