BASE Advocaten - The Litigation Firm

‘Trump vs. Clinton’: is politiek moddergooien naar Nederlands recht onrechtmatig?

Blogs 08 november 2016
Aankomende nacht is het zover: de presidentiële verkiezingen van de Verenigde Staten. Zoals het een beetje Amerikaanse verkiezingsstrijd betaamt, verliep ook 'Donald Trump vs. Hillary Clinton' niet zonder een stevig potje moddergooien. Beschuldigingen van seksuele intimidatie (of erger) aan het adres van Donald stapelden zich in rap tempo op en Hillary moest zich verweren tegen de oude koeien van echtgenoot Bill. Waar of niet waar, alles leek geoorloofd. Want vrijheid van meningsuiting dragen de Amerikanen nu eenmaal hoog in het vaandel. Maar hoe zit dit in Nederland? Kent de vrijheid van meningsuiting in het politieke debat geen grenzen in het recht? Een korte verkenning.

In 2011 diende voor de Hoge Raad een zaak waarin een wethouder door de oppositie in een aantal publicaties beticht werd van corruptie en machtsmisbruik en gekwalificeerd werd als "blaaskaak", "leugenaar" en "dronkenlap". De wethouder vond deze publicaties onrechtmatig en stapte naar de rechter. De rechtbank stelde de wethouder in het gelijk, maar in hoger beroep ging het hof daar niet in mee. In cassatie gaf de Hoge Raad enkele duidelijke vuistregels over de uitingsvrijheid in het politieke debat.

Maatschappelijke belangen
Bij de beantwoording van de vraag of een publicatie onrechtmatig is, staan in beginsel twee, ieder voor zich hoogwaardige maatschappelijke belangen tegen over elkaar. Aan de ene kant het belang dat individuele burgers niet door publicaties worden blootgesteld aan lichtvaardige verdachtmakingen. Aan de andere kant het belang dat niet, door gebrek aan bekendheid bij het grote publiek, misstanden die de samenleving raken kunnen blijven voortbestaan. Welke van deze belangen in een gegeven geval de doorslag behoort te geven, hangt volgens de Hoge Raad af van de in onderling verband te beschouwen omstandigheden van het geval. Dit zal dus van geval per geval moeten worden beoordeeld.

Politicus vs. 'gewone' burger
Als het gaat om publicaties en andere uitlatingen gedaan in het kader van het politieke debat, dienen rechters volgens de Hoge Raad de grootst mogelijke terughoudendheid te betrachten bij het als onrechtmatig kwalificeren van dergelijke uitingen. Dat is namelijk in het belang van het goed functioneren van de democratie. Volgens rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens is de vrijheid van meningsuiting, in het bijzonder die van een volksvertegenwoordiger in het 'politieke debat', één van de fundamentele pijlers van een democratisch bestel. De grenzen van toelaatbare kritiek op een openbaar bestuurder als publieke persoon zijn dus ruimer dan met betrekking tot een burger als private persoon, zo stelt de Hoge Raad. In een democratisch systeem moet het openbaar bestuur immers nauwlettend kunnen worden gevolgd door onder meer de pers en de publieke opinie en de politicus heeft daarom simpelweg meer te 'slikken' dan de 'gewone' burger.

Ook het politieke debat kent grenzen
Dat wil niet zeggen dat het politieke debat geen grenzen kent. Ook in het politieke debat komt de vrijheid van meningsuiting geen absoluut karakter toe. De rechter kan de vrijheid van meningsuiting in het politieke debat onder omstandigheden dus wel beperken en onrechtmatige uitlatingen 'bestraffen'. Dat zal echter niet vaak voorkomen. Tegenover de ruime uitingsvrijheid in de politieke arena staat een zeer smalle beoordelingsmarge voor rechters om de vrijheid in te perken. In het kader van het politieke debat moet je het dus wel erg bont maken willen je uitlaten als onrechtmatig kwalificeren.

Trump vs. Clinton: toelaatbaar?
Of het Amerikaanse moddergooien in Nederland toelaatbaar is? Dat hangt af van de concrete omstandigheden van het geval. Duidelijk is wel dat men zich in het politieke debat meer kan veroorloven dan daarbuiten.

Als u meer wilt weten over dit onderwerp, neemt u dan contact op met de auteur mr. M.A. de Vlieger of een van de andere advocaten van de sectie Corporate & Commercial Litigation

Meer informatie

Terug

The Litigation firm

Uw probleem oplossen, zodat u verder kunt met ondernemen. Daar gaat het om. Het is ons vak en onze passie om een zakelijk of arbeidsrechtelijk geschil beheersbaar te maken en op te lossen. Soms kan dat door als advocaat onzichtbaar te blijven en achter de schermen een zo optimaal mogelijk dossier te vormen voor en met u. Een andere keer vraagt een zaak om een aanpak voor de schermen. Diplomatiek waar het kan en agressief waar het moet. En soms is keihard procederen onvermijdelijk. Omdat de grenzen zijn bereikt, omdat een wederpartij niet bereid blijkt tot een constructieve oplossing, of omdat het voor uw reputatie in de markt van belang kan zijn om een streep te trekken.

Maatwerk staat centraal bij de behandeling van iedere zaak. Want we doen het samen, advocaat en cliënt. We investeren in de onderlinge samenwerking en verdiepen ons in uw onderneming en uw markt. BASE maakt duidelijke keuzes uit kracht, omdat we alleen willen doen waar we écht goed in zijn en omdat u altijd moet kunnen rekenen op toegevoegde waarde. Daarom richt onze praktijk zich op Corporate & Commercial Litigation en Arbeidsrecht.

Expertise

Corporate & Commercial Litigation

Bij BASE Advocaten beoefenen we de proces- en conflictmanagement praktijk op het allerhoogste niveau. Wij staan binnen- en buitenlandse cliënten bij in vitale zakelijke geschillen. Geschillen binnen de vennootschap, bestuurdersaansprakelijkheidskwesties, aandeelhouders-geschillen, geschillen over commerciële contracten, overnamegeschillen, geschillen tegen (of voor) financiële instellingen over zorgplichtkwesties en beroepsaansprakelijkheidskwesties. Het zijn slechts enkele voorbeelden. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer

Arbeidsrecht

BASE Advocaten biedt topspecialisten op het gebied van het arbeidsrecht. Wij staan zowel werkgevers (nationaal en internationaal), individuele bestuurders/werknemers, als ondernemingsraden bij. In de dagelijkse praktijk adviseren en procederen wij onder meer op het gebied van ontslag, reorganisaties, arbeidsvoorwaarden, disciplinaire maatregelen, medezeggenschap en werkgeversaansprakelijkheid. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer
Partner van
logo Erasmus
Vriend van
logo Sophia Kinderziekenhuis
Actueel-detail - BASE Advocaten
Akkoord
Wij gebruiken cookies om de ervaring op onze website te verbeteren, statistieken bij te houden en je toegang te geven tot onze social media.
Door gebruik te maken van deze website of door op akkoord te drukken, ga je akkoord met ons cookiebeleid.