BASE Advocaten - The Litigation Firm

Tekst en uitleg: is Haviltex te verbieden?

Blogs 12 april 2018
Een eerder blog over uitlegkwesties bij commerciële contracten (en brieven over zulke contracten) begon met de constatering dat de Haviltex-maatstaf altijd leidend is. Volgens het hof Den Bosch ligt dat bij contracten tussen – in ieder geval – particulieren anders. In een vorige maand gewezen arrest (ECLI:NL:GHSHE:2018:879) liet het hof zich door contractspartijen opleggen uitsluitend van de letterlijke tekst van het contract uit te gaan. Dat roept de nodige vragen op.

Hoe duidelijk de bewoordingen van een contract bij het aangaan ervan ook lijken te zijn, en hoe zorgvuldig die bewoordingen ook zijn gekozen, toch krijgen partijen vaak woorden over de woorden in contracten. Vervolgens komt het, normaal gesproken, aan op de partijbedoelingen: de zin die partijen over en weer redelijkerwijs aan de bepalingen van het betreffende contract mochten toekennen (de Haviltex-maatstaf).

Die riedel is voer voor advocaten, moeten de gewezen echtgenoten die centraal staan in voornoemd arrest hebben gedacht. Daarin hebben ze niet helemaal ongelijk. De Haviltex-maatstaf maakt dat partijen (en hun advocaten) alle omstandigheden van het geval mogen aangrijpen om de juistheid van hun uitleg van het contract te bepleiten. In een poging dat uit te sluiten nemen de gewezen echtgenoten het volgende op in de vaststellingsovereenkomst over de partneralimentatie:

Alle geschillen (…) worden in eerste aanleg uitsluitend beslecht door de rechtbank te Maastricht (…), waarbij de letterlijke tekst van deze overeenkomst, in afwijking van het Haviltex-criterium, prevaleert boven eventuele partijbedoelingen zodat de competente bepalingen zoals opgenomen in de onderhavige overeenkomst uitsluitend grammaticaal dient uit te leggen en toe te passen.’’

Vervolgens belanden partijen bij de rechter over – kort gezegd – de vraag of de man naast een vast geldbedrag ook de daarover verschuldigde inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen aan de vrouw heeft moeten betalen. De man meent van niet, de vrouw meent van wel. Ze zijn het erover eens dat naar de letterlijke tekst van het contract moet worden gekeken, maar niet tot welke uitkomst dat leidt. Kennelijk is de letterlijke tekst van het contract niet per se eenduidig.

De kantonrechter stelt, aan de hand van een grammaticale uitleg, de vrouw in het gelijk. Het hof doet hetzelfde. Interessant is hoe het Hof tot zijn oordeel komt:

Tussen partijen is niet in geschil dat uitsluitend een grammaticale uitleg van de bepalingen van de vaststellingsovereenkomst kan worden toegepast. (…) Het hof zal dienovereenkomstig uitgaan van de letterlijke tekst van de overeenkomst. (…) De grammaticale uitleg van de overeenkomst leidt er alles bij elkaar toe dat de man gehouden is de partneralimentatie als nettobedrag aan de vrouw te doen toekomen, zodat de daarover verschuldigde inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen voor zijn rekening komen.

De vraag is of het hof hiermee ofwel bedoeld heeft dat het partijen principieel vrijstaat om toepassing van de Haviltex-maatstaf te verbieden, ofwel dat de grammaticale uitleg van het contract juist de uitkomst is van toepassing van de Haviltex-maatstaf (lees: kennelijk hebben partijen die uitleg beoogd). Dat maakt een verschil. In het eerste geval zou toepassing van de Haviltex-maatstaf daadwerkelijk contractueel zijn uit te sluiten, in het tweede geval zou ook bij een contract met een Haviltex-verbod ruimte blijven bestaan voor de invloed van andere omstandigheden dan alleen de tekst van het contract.

Het arrest van het hof biedt geen helder uitsluitsel. De vrouw haalt namelijk – typisch toepassing van de Haviltex-maatstaf – een andere omstandigheid dan de tekst van het contract aan. Ze stelt dat de man tot op heden altijd ook al inkomstenbelasting en verzekeringspremies betaalde, waaruit zou volgen dat haar uitleg van het contract de juiste is. Het hof laat in het midden of nu wel of niet ruimte bestaat voor de invloed van dit ‘Haviltex-argument’:

Dat laat onverlet dat [de man] de bedragen heeft betaald en dat het voor de hand gelegen zou hebben dat hij zich vanaf het begin had beperkt tot alleen de inkomstenbelasting, wanneer dit in zijn visie uit de formulering van de vaststellingsovereenkomst zou voortvloeien. Een en ander doet intussen niet af aan hetgeen hiervoor over de uitleg van de overeenkomst is overwogen.”

Dát het hof het argument toch inhoudelijk bespreekt, lijkt erop te duiden dat ondanks een Haviltex-verbod wel degelijk altijd de omstandigheden van het geval een rol kunnen spelen. Voor de meeste juristen zal dat gevoelsmatig juist zijn, de uitleg van contracten is al decennialang verankerd aan de Haviltex-maatstaf, maar een meer juridisch uitgewerkt oordeel over hoe om te gaan met een Haviltex-verbod zou welkom zijn. In dat opzicht is het te hopen dat dit arrest wordt voorgelegd aan de Hoge Raad.

BASE is gespecialiseerd in kwesties over de uitleg van (commerciële) contracten. Neem voor meer informatie contact op met Max Luiten of een van de andere advocaten van de sectie Corporate & Commercial Litigation.

Meer informatie

Terug

The Litigation firm

Uw probleem oplossen, zodat u verder kunt met ondernemen. Daar gaat het om. Het is ons vak en onze passie om een zakelijk of arbeidsrechtelijk geschil beheersbaar te maken en op te lossen. Soms kan dat door als advocaat onzichtbaar te blijven en achter de schermen een zo optimaal mogelijk dossier te vormen voor en met u. Een andere keer vraagt een zaak om een aanpak voor de schermen. Diplomatiek waar het kan en agressief waar het moet. En soms is keihard procederen onvermijdelijk. Omdat de grenzen zijn bereikt, omdat een wederpartij niet bereid blijkt tot een constructieve oplossing, of omdat het voor uw reputatie in de markt van belang kan zijn om een streep te trekken.

Maatwerk staat centraal bij de behandeling van iedere zaak. Want we doen het samen, advocaat en cliënt. We investeren in de onderlinge samenwerking en verdiepen ons in uw onderneming en uw markt. BASE maakt duidelijke keuzes uit kracht, omdat we alleen willen doen waar we écht goed in zijn en omdat u altijd moet kunnen rekenen op toegevoegde waarde. Daarom richt onze praktijk zich op Corporate & Commercial Litigation en Arbeidsrecht.

Expertise

Corporate & Commercial Litigation

Bij BASE Advocaten beoefenen we de proces- en conflictmanagement praktijk op het allerhoogste niveau. Wij staan binnen- en buitenlandse cliënten bij in vitale zakelijke geschillen. Geschillen binnen de vennootschap, bestuurdersaansprakelijkheidskwesties, aandeelhouders-geschillen, geschillen over commerciële contracten, overnamegeschillen, geschillen tegen (of voor) financiële instellingen over zorgplichtkwesties en beroepsaansprakelijkheidskwesties. Het zijn slechts enkele voorbeelden. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer

Arbeidsrecht

BASE Advocaten biedt topspecialisten op het gebied van het arbeidsrecht. Wij staan zowel werkgevers (nationaal en internationaal), individuele bestuurders/werknemers, als ondernemingsraden bij. In de dagelijkse praktijk adviseren en procederen wij onder meer op het gebied van ontslag, reorganisaties, arbeidsvoorwaarden, disciplinaire maatregelen, medezeggenschap en werkgeversaansprakelijkheid. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer
Partner van
logo Erasmus
Vriend van
logo Sophia Kinderziekenhuis
Actueel-detail - BASE Advocaten
Wij gebruiken cookies om de ervaring op onze website te verbeteren, statistieken bij te houden en u toegang te geven tot onze social media.
Door op akkoord te drukken, gaat u akkoord met ons cookiebeleid.
Akkoord Niet akkoord