BASE Advocaten - The Litigation Firm

Over het wijzen van een vonnis en het defungeren van de rechter

Blogs 03 december 2018
In de wet (artikel 5 lid 2 RO) is bepaald dat een vonnis (daaronder ook begrepen beschikkingen of arresten) in burgerlijke en strafzaken moet worden gewezen door het in de wet bepaalde aantal rechters. Indien dit voorschrift niet wordt nageleefd, dan heeft dat nietigheid van het vonnis tot gevolg.

Wat nu als één van de bij de zaak betrokken rechters inmiddels is gedefungeerd op het moment dat het vonnis wordt uitgesproken, maar de naam van de defunge-rende rechter nog wel op het vonnis is vermeld? Heeft dit de nietigheid van het vonnis tot gevolg? De Hoge Raad heeft zich daar op 13 april 2018 over uitgelaten.

Achtergrond
In deze kwestie draaide het om de volgende feiten en omstandigheden. Op 9 februari 2015 heeft bij de rechtbank Amsterdam een pleitzitting plaatsgevonden met rechters A, B en C. Op 30 juni 2015 is rechter A gedefungeerd als rechter bij deze rechtbank, en is vervolgens raadsheer geworden bij het gerechtshof. Op 30 september 2015 volgde het eindvonnis, waarin ook de naam van rechter A was vermeld. De advocaat van één van de procespartijen vraagt de rechtbank om hierover opheldering te verschaffen. De griffier stelt in een reactie vast dat het vonnis inhoudelijk reeds voor 1 juli 2015 is gewezen door rechter A, B en C en dat ook A heeft mede beslist en betrokken was bij de beraadslagingen over de vorderingen.

Prejudiciële vragen
Het gerechtshof besluit om een aantal prejudiciële vragen te stellen aan de Hoge Raad. Daaronder (vrij vertaald):
1) Wanneer is een vonnis van een meervoudige kamer ‘gewezen’?
2) Is het vonnis nietig als een van de rechters defungeert ná het wijzen, maar vóór de uitspraak van dat vonnis?

Wanneer is een vonnis ‘gewezen?
De Hoge Raad meent onder verwijzing naar een eerdere uitspraak (Meavita, NJ 2017/202) dat een vonnis als gewezen geldt ’wanneer alle rechters die over de zaak oordelen de volledige tekst van het uit te spreken vonnis hebben vastgesteld’. Dit geldt zowel voor enkelvoudig als meervoudig behandelde zaken en zowel in eerste aanleg, hoger beroep als in cassatie. Volgens de Hoge Raad is de ratio van deze regel dat ‘de behandelend rechter en, in meervoudig besliste zaken, ieder van de behandelend rechters, niet alleen verantwoordelijk is voor de genomen beslissing(en), maar ook voor het geheel van de daarvoor gegeven motivering’. De Hoge Raad wijst er op dat een vonnis in beginsel niet kan worden uitgesproken op naam van een rechter die is gedefungeerd, indien na dit defungeren nog wijzigingen worden aangebracht in de tekst van dat vonnis. Dat geldt ook indien het gaat om wijzigingen van ondergeschikte aard, die geen inhoudelijke wijziging meebrengen van de motivering van de beslissing(en). Een uitzondering kan volgens de Hoge Raad wel worden aanvaard, voor kennelijke fouten die zich lenen voor eenvoudig herstel als bedoeld in artikel 31 Rv.

Gevolgen van defungeren?
De Hoge Raad merkt op dat uit artikel 5 lid 2 RO volgt dat een beschikking, vonnis of arrest kan worden uitgesproken nadat een rechter die de zaak heeft behandeld is gedefungeerd, mits uit die beschikking blijkt dat vonnis of arrest voordien is gewezen (vastgesteld). Uit een oogpunt van controleerbaarheid verdient het aanbeveling in zodanig geval onderaan de uitspraak te vermelden op welke datum de beschikking, het vonnis of arrest is gewezen of vastgesteld. Een vonnis uitgesproken op naam van een rechter die is gedefungeerd voordat het vonnis was gewezen, is ingevolge artikel 5 lid 2 RO nietig.

Tot slot
In geval van gebleken nietigheid moet de zaak terug naar dezelfde rechtbank. Er is geen wettelijke mogelijkheid om de zaak naar een andere rechtbank te verwijzen. Gelet op het voorschrift van artikel 6 EVRM (‘fair trial”) moet de zaak worden behandeld door een andere rechter dan degene die betrokken waren bij het nietige vonnis.

Heeft u vragen? Neem dan contact op met Michiel Sweerts, of een van de andere advocaten van de sectie Corporate & Commercial Litigation.

Meer informatie

Terug

The Litigation firm

Uw probleem oplossen, zodat u verder kunt met ondernemen. Daar gaat het om. Het is ons vak en onze passie om een zakelijk of arbeidsrechtelijk geschil beheersbaar te maken en op te lossen. Soms kan dat door als advocaat onzichtbaar te blijven en achter de schermen een zo optimaal mogelijk dossier te vormen voor en met u. Een andere keer vraagt een zaak om een aanpak voor de schermen. Diplomatiek waar het kan en agressief waar het moet. En soms is keihard procederen onvermijdelijk. Omdat de grenzen zijn bereikt, omdat een wederpartij niet bereid blijkt tot een constructieve oplossing, of omdat het voor uw reputatie in de markt van belang kan zijn om een streep te trekken.

Maatwerk staat centraal bij de behandeling van iedere zaak. Want we doen het samen, advocaat en cliënt. We investeren in de onderlinge samenwerking en verdiepen ons in uw onderneming en uw markt. BASE maakt duidelijke keuzes uit kracht, omdat we alleen willen doen waar we écht goed in zijn en omdat u altijd moet kunnen rekenen op toegevoegde waarde. Daarom richt onze praktijk zich op Corporate & Commercial Litigation en Arbeidsrecht.

Expertise

Corporate & Commercial Litigation

Bij BASE Advocaten beoefenen we de proces- en conflictmanagement praktijk op het allerhoogste niveau. Wij staan binnen- en buitenlandse cliënten bij in vitale zakelijke geschillen. Geschillen binnen de vennootschap, bestuurdersaansprakelijkheidskwesties, aandeelhouders-geschillen, geschillen over commerciële contracten, overnamegeschillen, geschillen tegen (of voor) financiële instellingen over zorgplichtkwesties en beroepsaansprakelijkheidskwesties. Het zijn slechts enkele voorbeelden. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer

Arbeidsrecht

BASE Advocaten biedt topspecialisten op het gebied van het arbeidsrecht. Wij staan zowel werkgevers (nationaal en internationaal), individuele bestuurders/werknemers, als ondernemingsraden bij. In de dagelijkse praktijk adviseren en procederen wij onder meer op het gebied van ontslag, reorganisaties, arbeidsvoorwaarden, disciplinaire maatregelen, medezeggenschap en werkgeversaansprakelijkheid. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer
Partner van
logo Erasmus
Vriend van
logo Sophia Kinderziekenhuis
Actueel-detail - BASE Advocaten
Wij gebruiken cookies om de ervaring op onze website te verbeteren, statistieken bij te houden en u toegang te geven tot onze social media.
Door op akkoord te drukken, gaat u akkoord met ons cookiebeleid.
Akkoord Niet akkoord