BASE Advocaten - The Litigation Firm

BASE zomerdrieluik voor bedrijfsjuristen – standaardclausules in commerciële contracten

Blogs 02 augustus 2019

NOM, ENAC en geschilbeslechting 

Deze zomer publiceert BASE drie blogs over veelvoorkomende bepalingen in commerciële contracten. Het gaat om bepalingen die vaak min of meer klakkeloos worden geaccepteerd. Om te kunnen beoordelen of dat verstandig is, worden de bepalingen in deze blogs toegelicht en wordt aangegeven waar u als bedrijfsjurist op moet letten.

Twee weken geleden publiceerde BASE het eerste deel van het drieluik over de No Oral Modification clause (NOM). In dit tweede deel behandelen we de Entire Agreement Clause.

Entire Agreement Clause (ENAC)

Een Entire Agreement Clause (ENAC) heeft tot doel te bewerkstelligen dat de schriftelijke overeenkomst tussen partijen exclusief en volledig de tussen partijen bestaande afspraken bevat. Eerdere afspraken komen te vervallen. De clausule beoogt te voorkomen dat partijen nog een beroep kunnen doen op mededelingen, toezeggingen of schriftelijke stukken voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst.

De ENAC kent haar oorsprong in het Anglo-Amerikaanse recht. Maar wat is de betekenis van een ENAC naar Nederlands recht?

In het arrest Lundiform/Mexx (Hoge Raad 5 april 2013, ECLI:NL:HR:2013:BY8101) heeft de Hoge Raad bepaald dat een ENAC een relevante omstandigheid kan zijn bij de uitleg van de overeenkomst waar deze clausule onderdeel van uitmaakt. Volgens de Hoge Raad is een ENAC op zichzelf geen uitlegbepaling, maar beoogt een dergelijke bepaling veelal te bewerkstelligen dat partijen niet zijn gebonden aan eerdere – op de overeenkomst betrekking hebbende – afspraken. Hierbij merkt De Hoge Raad evenwel op dat een ENAC er niet zonder meer aan in de weg staat dat voor de uitleg van de in de overeenkomst vervatte bepalingen betekenis wordt toegekend aan verklaringen en gedragingen die zijn afgelegd c.q. verricht in het stadium voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst.

De betekenis van een ENAC zal uitgelegd moeten worden aan de hand van de Haviltex-maatstaf. Onder meer de gedetailleerdheid van de overeenkomst en de wijze waarop de ENAC tijdens de onderhandelingen ter sprake is gekomen en onderdeel van de overeenkomst is geworden zijn hierbij relevante omstandigheden. Hoe uitgebreider en gedetailleerder de overeenkomst, hoe aannemelijker het zal zijn dat deze daadwerkelijk de gehele rechtsverhouding tussen partijen omvat.

Een ENAC wordt meestal als standaardbepaling opgenomen in een overeenkomst. Er wordt vaak niet uitgebreid over onderhandeld. In de regel zal echter meer betekenis toegekend worden aan een bepaling die uitgebreid aan bod is gekomen tijdens de onderhandelingen, dan aan een boilerplate die klakkeloos door (een van de) partijen wordt geaccepteerd.

Ook de reikwijdte van een ENAC is een kwestie van uitleg. Hierbij is onder meer de bedoeling van partijen en de wijze waarop de ENAC is verwoord van belang. Bijvoorbeeld als tussen partijen meerdere overeenkomsten zijn gesloten. Wat is dan de verhouding tussen de eerdere overeenkomsten en de latere overeenkomst waarin de ENAC is opgenomen? Komen alle eerdere afspraken te vervallen of slechts een deel daarvan? Hier moet bij het verwoorden van de ENAC rekening mee gehouden worden.

De ENAC is met name een afbakeningsbepaling – het bakent de afspraken tussen partijen af. In het arrest Lundiform/Mexx is ook uitdrukkelijk geoordeeld dat de ENAC geen uitlegbepaling is. Uit een ENAC zelf volgt niet dat een overeenkomst taalkundig moet worden uitgelegd. Een ENAC sluit evenmin uit dat bij de uitleg van de overeenkomst ook gekeken moet worden naar de verklaringen en gedragingen van partijen voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst. Bovendien sluit een ENAC niet uit dat partijen na het sluiten van de overeenkomst alsnog afwijkende afspraken maken.

De ENAC heeft uiteindelijk dus een beperkte waarde. Toch kan deze clausule een belangrijke rol spelen bij de uitleg van een overeenkomst. Zeker bij commerciële contracten tussen partijen die zijn bijgestaan door advocaten. De omstandigheid dat een ENAC is opgenomen in de overeenkomst kan eraan bijdragen dat groot gewicht toegekend moet worden aan een taalkundige uitleg.

Bij de uitleg van overeenkomsten blijft de bedoeling van partijen en de omstandigheden van het geval niettemin doorslaggevend. De aanwezigheid van een ENAC garandeert niet dat feiten en omstandigheden voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst geen rol meer spelen. Het dossier van wat aan een overeenkomst voorafging blijft dus van belang. En de manier waarop dat dossier is opgebouwd ook.

In deel 3 wordt stilgestaan bij een andere veelvoorkomende bepaling in commerciële contracten, namelijk de geschilbeslechtingsclausule.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel? Neem dan contact op met Sanne Geldof of een van de andere advocaten van de sectie Corporate & Commercial Litigation.

Meer informatie

Terug

The Litigation firm

Uw probleem oplossen, zodat u verder kunt met ondernemen. Daar gaat het om. Het is ons vak en onze passie om een zakelijk of arbeidsrechtelijk geschil beheersbaar te maken en op te lossen. Soms kan dat door als advocaat onzichtbaar te blijven en achter de schermen een zo optimaal mogelijk dossier te vormen voor en met u. Een andere keer vraagt een zaak om een aanpak voor de schermen. Diplomatiek waar het kan en agressief waar het moet. En soms is keihard procederen onvermijdelijk. Omdat de grenzen zijn bereikt, omdat een wederpartij niet bereid blijkt tot een constructieve oplossing, of omdat het voor uw reputatie in de markt van belang kan zijn om een streep te trekken.

Maatwerk staat centraal bij de behandeling van iedere zaak. Want we doen het samen, advocaat en cliënt. We investeren in de onderlinge samenwerking en verdiepen ons in uw onderneming en uw markt. BASE maakt duidelijke keuzes uit kracht, omdat we alleen willen doen waar we écht goed in zijn en omdat u altijd moet kunnen rekenen op toegevoegde waarde. Daarom richt onze praktijk zich op Corporate & Commercial Litigation en Arbeidsrecht.

Expertise

Corporate & Commercial Litigation

Bij BASE Advocaten beoefenen we de proces- en conflictmanagement praktijk op het allerhoogste niveau. Wij staan binnen- en buitenlandse cliënten bij in vitale zakelijke geschillen. Geschillen binnen de vennootschap, bestuurdersaansprakelijkheidskwesties, aandeelhouders-geschillen, geschillen over commerciële contracten, overnamegeschillen, geschillen tegen (of voor) financiële instellingen over zorgplichtkwesties en beroepsaansprakelijkheidskwesties. Het zijn slechts enkele voorbeelden. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer

Arbeidsrecht

BASE Advocaten biedt topspecialisten op het gebied van het arbeidsrecht. Wij staan zowel werkgevers (nationaal en internationaal), individuele bestuurders/werknemers, als ondernemingsraden bij. In de dagelijkse praktijk adviseren en procederen wij onder meer op het gebied van ontslag, reorganisaties, arbeidsvoorwaarden, disciplinaire maatregelen, medezeggenschap en werkgeversaansprakelijkheid. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer
Partner van
logo Erasmus
Vriend van
logo Sophia Kinderziekenhuis
Actueel-detail - BASE Advocaten
Wij gebruiken cookies om de ervaring op onze website te verbeteren, statistieken bij te houden en u toegang te geven tot onze social media.
Door op akkoord te drukken, gaat u akkoord met ons cookiebeleid.
Akkoord Niet akkoord