BASE Advocaten - The Litigation Firm

BASE Winterdrieluik voor bedrijfsjuristen – toerekening van kennis. Weet een opdrachtgever wat zijn adviseur weet?

Nieuws 22 januari 2020

In het tweede deel van het drieluik wordt stilgestaan bij de toerekening van externe kennis. Externe kennis is niet de kennis van een persoon of bedrijf zelf, maar de (vak)kennis van derden (adviseurs/deskundigen) die aan de opdrachtgever kan worden toegerekend.

Ter verduidelijking een voorbeeld: een bedrijf wil een ander bedrijf kopen. Gedurende deze onderhandelingen schakelt koper een aankoopadviseur in. Tijdens een bespreking vertelt de verkoper de aankoopadviseur dat de grootste afnemer van zijn bedrijf voornemens is om over te stappen naar de concurrent. De onderhandelingen gaan verder en leiden tot een overdracht. Na de koop ontdekt koper de overstap van de belangrijkste afnemer. Koper laat het er niet bij zitten en vordert vernietiging van de overeenkomst. De vraag is of koper dit kan verlangen nu verkoper de aankoopadviseur heeft ingelicht. Kan de kennis van de aankoopadviseur worden toegerekend aan de koper?

Niet Kleuterschool Babbel-maatstaf
In het arrest Ontvanger/Voorsluijs (2005) oordeelde de Hoge Raad dat toerekening van externe kennis niet is uitgesloten, maar dat daarbij terughoudendheid moet worden betracht. Zeker wanneer het gaat om een aansprakelijkheidsvraag, omdat daar het uitgangspunt geldt dat iedereen in beginsel alleen voor eigen handelen en nalaten aansprakelijk is. In het arrest werd er een beroep gedaan op de Kleuterschool Babbel-maatstaf (1979) (de maatstaf van toerekening van interne kennis). De Hoge Raad maakt hier korte metten mee. Deze maatstaf is alleen van toepassing wanneer er sprake is van vereenzelviging. Dit is niet snel het geval bij externe kennis, omdat daar de opdrachtgever ook veelal zelfstandig zal optreden. Vertaald naar het voorbeeld: tijdens de onderhandelingen voor de koop zal niet al het contact via de aankoopadviseur lopen. De koper kan ook op eigen initiatief, en in afwezigheid van de aankoopadviseur, onderhandelingen voeren. De aankoopadviseur en de koper kunnen daarom niet vereenzelvigd worden. Beide partijen treden niet onder dezelfde naam naar buiten toe.

Ondanks dat de Kleuterschool Babbel-maatstaf niet van toepassing is, kan de koper van het bedrijf wel geconfronteerd worden met de kennis die de aankoopadviseur had over het wegvallen van de belangrijke afnemer. Een specifiek juridisch criterium heeft de Hoge Raad hier (nog) niet voor ontwikkeld. Voor de toerekening van externe kennis zijn we, zoals zo vaak, aangewezen op 'de omstandigheden van het geval'.

De omstandigheden van het geval
Een van de relevante omstandigheden is de vertrouwensband tussen de opdrachtgever en de externe adviseur. Zo heeft de Hoge Raad in Ontvanger/Voorsluijs (2005) oog voor het vertrouwen dat de verhouding tussen een partij en zijn deskundige bij de wederpartij kan oproepen. In de woorden van het voorbeeld: omdat de aankoopadviseur namens de koper onderhandelingen mag uitvoeren, kan dit op de verkoper overkomen als een goede vertrouwensband. Omdat de Hoge Raad de vertrouwensband tussen opdrachtgever en adviseur heeft benadrukt is het arrest Bunde/Erckens (1976) relevant. In dit arrest bestond er tussen partijen een misverstand ten aanzien van de inhoud van een overeenkomst. De Hoge Raad oordeelde dat het aankomt op de omstandigheden van het geval, waaronder of een partij zich heeft laten bijstaan door een deskundige. Indien de wederpartij (de verkoper) onder de gegeven omstandigheden dacht en redelijkerwijze mocht denken dat de externe deskundige (de aankoopadviseur) zijn kennis heeft gedeeld met de partij die hem heeft ingeschakeld (de koper), dan wordt de kennis van de externe deskundige (de aankoopadviseur) aan die partij (de koper) toegerekend. Uit Bunde/Erckens (1976) vloeit voort dat de wederpartij dacht en mocht denken dat de adviseur ten aanzien van het aspect van de rechtshandeling waarvoor de kennis relevant is deskundig is en daarover zijn partij goed heeft voorgelicht. Alleen wanneer de wederpartij weet dat de adviseur de kennis niet kon hebben of weet dat de adviseur niet voldoet aan de maatstaven van redelijk handelend en redelijk bekwame adviseur, mag de wederpartij er niet op vertrouwen dat de andere partij goed is voorgelicht door de adviseur.

Voor de casus betekent het voorgaande dat verkoper erop mag vertrouwen dat de (bekwame) aankoopadviseur voldoende deskundig is ten aanzien van bedrijfsovernames. Dit heeft tot gevolg dat de verkoper mag verwachten dat de aankoopadviseur de koper inlicht over het vertrek van de belangrijke afnemer, waardoor verkoper niet aansprakelijk is. De koper kan wel zijn aankoopadviseur aanspreken op de door hem geleden schade.

Exonereren?
In de praktijk zien wij in contracten exoneraties waarin de aansprakelijkstelling op grond van toerekening van externe kennis wordt uitgesloten. In contracten tussen twee professionele partijen geldt in beginsel contractsvrijheid. De rechtspraak heeft nog niet beoordeeld of een dergelijke bepaling houdbaar is.

Afronding
Het is raadzaam om tijdens onderhandelingen te letten op de kennis waarover de ingeschakelde adviseur beschikt. Om te voorkomen dat de kennis van uw adviseur aan u wordt toegerekend kunnen goede exoneraties de oplossing zijn. Daar helpen wij u graag bij.

Heeft u vragen aan aanleiding van dit artikel? Neem dan contact op met Joris Arts, Hilleke Terpstra of Elana Stengs van de sectie Corporate & Commercial Litigation.

Meer informatie

Terug

The Litigation firm

Uw probleem oplossen, zodat u verder kunt met ondernemen. Daar gaat het om. Het is ons vak en onze passie om een zakelijk of arbeidsrechtelijk geschil beheersbaar te maken en op te lossen. Soms kan dat door als advocaat onzichtbaar te blijven en achter de schermen een zo optimaal mogelijk dossier te vormen voor en met u. Een andere keer vraagt een zaak om een aanpak voor de schermen. Diplomatiek waar het kan en agressief waar het moet. En soms is keihard procederen onvermijdelijk. Omdat de grenzen zijn bereikt, omdat een wederpartij niet bereid blijkt tot een constructieve oplossing, of omdat het voor uw reputatie in de markt van belang kan zijn om een streep te trekken.

Maatwerk staat centraal bij de behandeling van iedere zaak. Want we doen het samen, advocaat en cliënt. We investeren in de onderlinge samenwerking en verdiepen ons in uw onderneming en uw markt. BASE maakt duidelijke keuzes uit kracht, omdat we alleen willen doen waar we écht goed in zijn en omdat u altijd moet kunnen rekenen op toegevoegde waarde. Daarom richt onze praktijk zich op Corporate & Commercial Litigation en Arbeidsrecht.

Expertise

Corporate & Commercial Litigation

Bij BASE Advocaten beoefenen we de proces- en conflictmanagement praktijk op het allerhoogste niveau. Wij staan binnen- en buitenlandse cliënten bij in vitale zakelijke geschillen. Geschillen binnen de vennootschap, bestuurdersaansprakelijkheidskwesties, aandeelhouders-geschillen, geschillen over commerciële contracten, overnamegeschillen, geschillen tegen (of voor) financiële instellingen over zorgplichtkwesties en beroepsaansprakelijkheidskwesties. Het zijn slechts enkele voorbeelden. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer

Arbeidsrecht

BASE Advocaten biedt topspecialisten op het gebied van het arbeidsrecht. Wij staan zowel werkgevers (nationaal en internationaal), individuele bestuurders/werknemers, als ondernemingsraden bij. In de dagelijkse praktijk adviseren en procederen wij onder meer op het gebied van ontslag, reorganisaties, arbeidsvoorwaarden, disciplinaire maatregelen, medezeggenschap en werkgeversaansprakelijkheid. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer
Partner van
logo Erasmus
Vriend van
logo Sophia Kinderziekenhuis
Actueel-detail - BASE Advocaten
Wij gebruiken cookies om de ervaring op onze website te verbeteren, statistieken bij te houden en u toegang te geven tot onze social media.
Door op akkoord te drukken, gaat u akkoord met ons cookiebeleid.
Akkoord Niet akkoord