BASE Advocaten - The Litigation Firm

BASE Winterdrieluik voor bedrijfsjuristen - Kennisversplintering

Nieuws 06 februari 2020

In onze eerste blog stonden wij stil bij de maatstaf voor toerekening van kennis. Deze toerekeningsmaatstaf is of de wetenschap van de functionaris in het maatschappelijk verkeer heeft te gelden als wetenschap van de rechtspersoon. Dit roept al snel vragen op, wat nu als een functionaris niet inziet dat de informatie belangrijk is? Of als de functionaris informatie niet goed opslaat? In deze blog gaan wij hier nader op in.

Kennis kan binnen een organisatie versplinterd raken. Zo kan bijvoorbeeld informatie over de slechte kredietwaardigheid van een leverancier bij een werknemer op de financiële afdeling terechtkomen, terwijl op de inkoopafdeling net een overeenkomst met die leverancier wordt gesloten. Dient deze kennis van de 'wetende' functionaris bij de financiële afdeling te worden aangemerkt als kennis van de rechtspersoon, ook al was de 'handelende' functionaris op de inkoopafdeling niet op de hoogte? En wat nu als er helemaal geen wetende functionaris is, maar de informatie te vinden is in een (wellicht ietwat stoffig) archief?

Toerekening van versplinterde kennis
In Nederland is de jurisprudentie over kennisversplintering (nog) schaars en er bestaat dan ook geen uitgekristalliseerde leer. Bij onze oosterburen is dit wel het geval, hetgeen ertoe heeft geleid dat inspiratie veelal wordt geput uit de Duitse jurisprudentie en literatuur. Hieronder worden twee manieren omschreven waarop (onder meer) met toerekening van versplinterde kennis kan worden omgegaan.
De eerste manier is dat de 'wetende' functionaris wordt aangemerkt als de 'kennisverantwoordelijke persoon' (de 'Wissensvertreter'). Deze persoon dient de kennis, waarvan hij redelijkerwijs weet dat die bijvoorbeeld voor een collega van belang is, door te geleiden naar de juiste persoon. Gebeurt dit niet, dan wordt de rechtspersoon niettemin geacht te weten wat de kennisverantwoordelijke persoon weet. In het voorbeeld van de informatie over de slechte kredietwaardigheid, leidt dit er dus toe dat de wetende functionaris die informatie dient door te geleiden naar de inkoopafdeling, zodat zijn collega's hier rekening mee kunnen houden. Laat de werknemer van de financiële administratie dit na, dan wordt de rechtspersoon toch geacht bekend te zijn met de informatie.
Een tweede manier waarop de toerekening van kennis wordt geconstrueerd, is door het aannemen van een organisatieplicht (de 'Organisationspflicht') die op de rechtspersoon rust. Deze plicht houdt in dat relevante informatie dient te worden opgeslagen en doorgeleid naar de handelende persoon en/of dat de handelende persoon navraag doet naar de relevante informatie. Kern is dat de rechtspersoon een redelijk kennis- en informatiemanagementsysteem dient te organiseren en uit te voeren. Als dit systeem niet voldoet aan de redelijkerwijs naar verkeersopvattingen te stellen eisen (gelet op bijvoorbeeld het type onderneming en de omvang van de onderneming), of als dit systeem wordt verwaarloosd, dan wordt de rechtspersoon geacht te weten wat hij zou weten indien een redelijk systeem wel aanwezig was en ook adequaat werd geraadpleegd. Grote kans dat een verwaarloosd en niet goed doorzoekbaar papieren archief deze test anno 2020 niet doorstaat.

Gezichtspunten
Om te beoordelen of de versplinterde kennis op basis van een van deze manieren kan worden toegerekend aan de rechtspersoon, speelt het feitencomplex een grote rol. Zo kunnen bijvoorbeeld de volgende vragen worden gesteld:
• Was voor de 'wetende' functionaris wel voorzienbaar dat de informatie die hij heeft ontvangen van betekenis kan zijn voor collega's? Wat is het tijdsverloop tussen de ontvangst van de informatie en het relevant worden van de informatie?
• Was er voor de 'handelende' functionaris voldoende aanleiding om informatie op te vragen en te raadplegen? Rust op deze functionaris een onderzoeksplicht?
• Wat is de functie van de betrokken 'wetende' functionaris?
De beoordeling van deze gezichtspunten zal sterk afhangen van de omstandigheden van het geval. Ook bestaat er ruimte voor het verweer dat de kennisversplintering niet verwijtbaar is. Denk bijvoorbeeld aan ziekte van een werknemer of het afbranden van een archief. Toch kan een rechter in dit soort gevallen beslissen dat dit voor risico komt van de rechtspersoon. Ligt het bijvoorbeeld in de risicosfeer van de rechtspersoon dat er geen back-up van het archief beschikbaar is? Overigens kunnen er wel legitieme redenen bestaan om informatie niet te delen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan beroepsgeheim, bescherming van persoonsgegevens en contractuele geheimhoudingsbedingen.
Wat nu indien de persoon die de informatie ontvangt zich niet bewust is van de relevantie van deze kennis? Denk bijvoorbeeld aan zeer technische/specialistische informatie. Indien een bestuurder bijvoorbeeld bij aanschaf van een nieuw computersysteem niet inziet hoe belangrijk een door de verkoper opgemerkt technisch detail is, is dit detail dan bekend bij de rechtspersoon? Ondanks dat het ook nog eens de bestuurder betreft, hoeft dit niet vanzelfsprekend het geval te zijn. Gezichtspunten als de IT vaardigheden van de bestuurder en de vraag of de contractspartij mocht veronderstellen dat de bestuurder dit technisch detail kan plaatsen, zullen een belangrijke rol spelen.

Tijd om het archief af te stoffen
Een uitgekristalliseerde lijn kennen we dus (nog) niet. Een onderneming doet er verstandig aan zorg te dragen dat binnen de organisatie informatie adequaat wordt opgeslagen, doorgegeven en geraadpleegd. Zo dient er een georganiseerd (IT) systeem te zijn, waarin informatie makkelijk op te slaan en te raadplegen is. Ook is van groot belang werknemers op dit vlak in te werken, zodat zij bekend zijn met de informatiesystemen en de wijze van informatieopslag. Vergeet daarbij niet werknemers handvatten te geven om het belang van bepaalde informatie voor de onderneming te herkennen. Interne processen en informatieprotocollen kunnen hierbij aanwijzingen geven, door bijvoorbeeld interne informatiestromen neer te leggen en te bepalen op welke momenten werknemers interne informatiebronnen dienen te raadplegen. Laat een onderneming dit na, dan ontstaat het risico dat versplinterde informatie toch wordt aangemerkt als kennis van de onderneming.

Heeft u vragen aan aanleiding van dit artikel? Neem dan contact op met Joris Arts, Hilleke Terpstra of Elana Stengs van de sectie Corporate & Commercial Litigation.

Meer informatie

Terug

The Litigation firm

Uw probleem oplossen, zodat u verder kunt met ondernemen. Daar gaat het om. Het is ons vak en onze passie om een zakelijk of arbeidsrechtelijk geschil beheersbaar te maken en op te lossen. Soms kan dat door als advocaat onzichtbaar te blijven en achter de schermen een zo optimaal mogelijk dossier te vormen voor en met u. Een andere keer vraagt een zaak om een aanpak voor de schermen. Diplomatiek waar het kan en agressief waar het moet. En soms is keihard procederen onvermijdelijk. Omdat de grenzen zijn bereikt, omdat een wederpartij niet bereid blijkt tot een constructieve oplossing, of omdat het voor uw reputatie in de markt van belang kan zijn om een streep te trekken.

Maatwerk staat centraal bij de behandeling van iedere zaak. Want we doen het samen, advocaat en cliënt. We investeren in de onderlinge samenwerking en verdiepen ons in uw onderneming en uw markt. BASE maakt duidelijke keuzes uit kracht, omdat we alleen willen doen waar we écht goed in zijn en omdat u altijd moet kunnen rekenen op toegevoegde waarde. Daarom richt onze praktijk zich op Corporate & Commercial Litigation en Arbeidsrecht.

Expertise

Corporate & Commercial Litigation

Bij BASE Advocaten beoefenen we de proces- en conflictmanagement praktijk op het allerhoogste niveau. Wij staan binnen- en buitenlandse cliënten bij in vitale zakelijke geschillen. Geschillen binnen de vennootschap, bestuurdersaansprakelijkheidskwesties, aandeelhouders-geschillen, geschillen over commerciële contracten, overnamegeschillen, geschillen tegen (of voor) financiële instellingen over zorgplichtkwesties en beroepsaansprakelijkheidskwesties. Het zijn slechts enkele voorbeelden. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer

Arbeidsrecht

BASE Advocaten biedt topspecialisten op het gebied van het arbeidsrecht. Wij staan zowel werkgevers (nationaal en internationaal), individuele bestuurders/werknemers, als ondernemingsraden bij. In de dagelijkse praktijk adviseren en procederen wij onder meer op het gebied van ontslag, reorganisaties, arbeidsvoorwaarden, disciplinaire maatregelen, medezeggenschap en werkgeversaansprakelijkheid. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer
Partner van
logo Erasmus
Vriend van
logo Sophia Kinderziekenhuis
Actueel-detail - BASE Advocaten
Wij gebruiken cookies om de ervaring op onze website te verbeteren, statistieken bij te houden en u toegang te geven tot onze social media.
Door op akkoord te drukken, gaat u akkoord met ons cookiebeleid.
Akkoord Niet akkoord