BASE Advocaten - The Litigation Firm

Conclusie A-G: Splitsingswet in lijn met Europees recht

Blogs 17 mei 2013

De Wet onafhankelijk netbeheer van 23 november 2006, ook wel “Splitsingswet” genoemd, heeft in de energiewereld heel wat stof doen opwaaien. Met de zeer recente conclusie van de advocaat-generaal van het Europese Hof van Justitie lijkt de Splitsingswet eindelijk definitief groen licht te krijgen. Maar waar ging het ook alweer om? Hieronder een kort overzicht van de speerpunten van deze wet, de rechtszaak tegen de Staat, de belangrijkste overwegingen van de conclusie van de advocaat-generaal en de waarschijnlijke gevolgen daarvan voor de energiemarkt.

Kern Splitsingswet

De Splitsingswet houdt in de kern drie vergaande verplichtingen in voor beheerders van elektriciteits- en gasnetten (“netbeheerders”), namelijk een privatiseringsverbod, een groepsverbod en het verbod op nevenactiviteiten. Met het groepsverbod en het verbod op nevenactiviteiten wordt een eigendomssplitsing op aandeelhoudersniveau beoogd tussen de commerciële activiteiten (de productie en levering energie) en de netbeheerdersactiviteiten van geïntegreerde energiebedrijven. Het privateringsverbod voorkomt dat netbeheerders in handen komen van private partijen. Deze verboden waren volgens de wetgever onder meer nodig omdat een onafhankelijk netbeheer de concurrentie op de energiemarkt ten goede zou komen en daarmee voorkomen zou worden dat Nederlandse energienetwerken in buitenlandse handen zouden komen. Volgens de Splitsingswet zouden alle geïntegreerde energiebedrijven eigenlijk al per 1 januari 2011 hun netbeheerdersactiviteiten volledig gesplitst moeten hebben van hun productie- en leveringsactiviteiten.

Rechtszaak

De Splitsingswet leidde echter tot weerstand bij onder meer de geïntegreerde energiebedrijven Eneco en DELTA. Eneco en DELTA spanden in 2007 (samen met het vrijwillig gesplitste Essent) een rechtszaak aan tegen de Staat en vorderden daarin een verklaring voor recht dat het groepsverbod en het verbod op nevenactiviteiten in strijd zijn met de artikelen 49 en 63 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (“VWEU”), die – kort gezegd – de vrijheid van vestiging en de vrijheid van kapitaalverkeer binnen de Europese Unie beogen te waarborgen.

Hof: gedwongen splitsing onverbindend

Het hof Den Haag gaf Eneco en DELTA in hoger beroep gelijk en oordeelde in haar arrest van 22 juni 2010 dat het groepsverbod en het verbod op nevenactiviteiten onverbindend zijn wegens strijd met het verbod op beperking van het kapitaalverkeer ex artikel 63 VWEU. De Staat stelde hiertegen beroep in cassatie in bij de Hoge Raad. Hangende deze cassatieprocedure zijn het groepsverbod en het verbod op nevenactiviteiten (voorlopig) komen te vervallen, wat in de praktijk betekende dat bedrijven als Eneco en DELTA (nog) niet tot gedwongen splitsing van hun netbeheerdersactiviteiten hoefden over te gaan.

Prejudiciële vragen

De Hoge Raad heeft in zijn tussenarrest van 24 februari 2012 drie prejudiciële vragen gesteld aan het Europese Hof van Justitie, die – geparafraseerd – als volgt luiden:

(i)             Is het privatiseringsverbod een regeling van eigendomsrecht in een lidstaat als bedoeld in artikel 345 VWEU dat door dit verdrag onverlet moet worden gelaten?
(ii)           Zo ja, zijn de regels van vrij kapitaalverkeer dan niet van toepassing op het groepsverbod en het verbod op nevenactiviteiten, althans kan de toetsing aan die regels niet worden toegekomen?
(iii)          Kunnen de doelstellingen van de Splitsingswet, zoals het bewerken van transparantie en voorkomen van concurrentieverstoring op de energiemarkt, overigens als dwingende redenen van algemeen belang worden aangemerkt die eenrechtvaardiging kunnen vormen voor een beperking van het kapitaalverkeer?

 

Conclusie A-G N. Jääskinen

Op 16 april 2013 is de conclusie van behandelend advocaat-generaal Jääskinen (“A-G”) gepubliceerd waarin de A-G zijn visie geeft op de rechtsgeldigheid van de Splitsingswet. In zijn conclusie stelt de A-G dat het privatiseringsverbod inderdaad een regeling van eigendomsrecht is dat door de verdragen van de Europese Unie onverlet dient te worden gelaten, maar dat andere nationale regelingen, zoals het groepsverbod en het verbod op nevenactiviteiten wel degelijk binnen de werkingssfeer van het vrije kapitaalverkeer vallen en dat hun verenigbaarheid daarmee moet worden onderzocht. De A-G oordeelt daarover dat het groepsverbod en het verbod op nevenactiviteiten kunnen worden beschouwd als gerechtvaardigde beperkingen van het vrij verkeer van kapitaal, omdat hiermee kan worden gewaarborgd dat de mededinging niet wordt verstoord doordat een monopoliepositie als netbeheerder wordt benut bij de verhandeling, levering of productie, dan wel binnen andere van het netbeheer afgescheiden sectoren. Met andere woorden: de A-G vindt dat er dwingende redenen van algemeen belang bestaan die maken dat de Splitsingswet het vrij verkeer van kapitaal mag beperken.

Gevolg

De A-G acht, anders dan het hof Den Haag, de Splitsingswet dus wel verenigbaar met Europees recht. Het is niet ondenkbaar dat de conclusie van de A-G wordt overgenomen door het Hof van Justitie van de Europese Unie. Dat zou onder meer betekenen dat Eneco en DELTA, die hun netbeheerdersactiviteiten nog altijd in hetzelfde concern herbergen als hun productie- en leveringsactiviteiten, alsnog tot een eigendomssplitsing van hun netbeheerdersactiviteiten zullen moeten overgaan.

Mocht u vragen hebben of advies wensen aangaande dit artikel, neemt u dan contact op met mr. M.A. de Vlieger en mr. J.M.J. Arts .

(c) BASE Advocaten B.V.

Meer informatie

Terug

The Litigation firm

Uw probleem oplossen, zodat u verder kunt met ondernemen. Daar gaat het om. Het is ons vak en onze passie om een zakelijk of arbeidsrechtelijk geschil beheersbaar te maken en op te lossen. Soms kan dat door als advocaat onzichtbaar te blijven en achter de schermen een zo optimaal mogelijk dossier te vormen voor en met u. Een andere keer vraagt een zaak om een aanpak voor de schermen. Diplomatiek waar het kan en agressief waar het moet. En soms is keihard procederen onvermijdelijk. Omdat de grenzen zijn bereikt, omdat een wederpartij niet bereid blijkt tot een constructieve oplossing, of omdat het voor uw reputatie in de markt van belang kan zijn om een streep te trekken.

Maatwerk staat centraal bij de behandeling van iedere zaak. Want we doen het samen, advocaat en cliënt. We investeren in de onderlinge samenwerking en verdiepen ons in uw onderneming en uw markt. BASE maakt duidelijke keuzes uit kracht, omdat we alleen willen doen waar we écht goed in zijn en omdat u altijd moet kunnen rekenen op toegevoegde waarde. Daarom richt onze praktijk zich op Corporate & Commercial Litigation en Arbeidsrecht.

Expertise

Corporate & Commercial Litigation

Bij BASE Advocaten beoefenen we de proces- en conflictmanagement praktijk op het allerhoogste niveau. Wij staan binnen- en buitenlandse cliënten bij in vitale zakelijke geschillen. Geschillen binnen de vennootschap, bestuurdersaansprakelijkheidskwesties, aandeelhouders-geschillen, geschillen over commerciële contracten, overnamegeschillen, geschillen tegen (of voor) financiële instellingen over zorgplichtkwesties en beroepsaansprakelijkheidskwesties. Het zijn slechts enkele voorbeelden. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer

Arbeidsrecht

BASE Advocaten biedt topspecialisten op het gebied van het arbeidsrecht. Wij staan zowel werkgevers (nationaal en internationaal), individuele bestuurders/werknemers, als ondernemingsraden bij. In de dagelijkse praktijk adviseren en procederen wij onder meer op het gebied van ontslag, reorganisaties, arbeidsvoorwaarden, disciplinaire maatregelen, medezeggenschap en werkgeversaansprakelijkheid. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer
Partner van
logo Erasmus
Vriend van
logo Sophia Kinderziekenhuis
Actueel-detail - BASE Advocaten
Akkoord
Wij gebruiken cookies om de ervaring op onze website te verbeteren, statistieken bij te houden en je toegang te geven tot onze social media.
Door gebruik te maken van deze website of door op akkoord te drukken, ga je akkoord met ons cookiebeleid.