BASE Advocaten - The Litigation Firm

Vereenvoudiging en digitalisering van het burgerlijk procesrecht

Blogs 02 juni 2014

In het regeerakkoord kondigden de coalitiepartijen VVD en PvdA aan dat zij het civiele proces vergaand wensten te vereenvoudigen en digitaliseren.

In het regeerakkoord kondigden de coalitiepartijen VVD en PvdA aan dat zij het civiele proces vergaand wensten te vereenvoudigen en digitaliseren. De Ministerraad bereikte onlangs een akkoord over het wetsvoorstel tot wijziging van het Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering en de Algemene Wet bestuursrecht in verband met de vereenvoudiging en digitalisering van het procesrecht (“wetsvoorstel”). In dit artikel wordt aandacht besteed aan de belangrijkste pijlers van de civielrechtelijke kant van dit wetsvoorstel.

Vijf wezenlijke veranderingen
In de kern houdt het wetsvoorstel vijf wezenlijke veranderingen in voor de civiele procedure. Deze veranderingen beogen – kort gezegd – de rechterlijke macht toegankelijker en de rechtsgang eenvoudiger te maken en een hoge kwaliteit van rechtspraak te (blijven) waarborgen.

(1) Geharmoniseerde basisprocedure
Allereerst wordt het verschil tussen dagvaardings- en verzoekschriftprocedures afgeschaft en wordt er één uniforme basisprocedure ingevoerd die bij verzoekschrift zal moeten worden ingeleid. Met deze vernieuwde verzoekschriftprocedure kunnen zowel vorderingsrechten worden ingesteld als verzoeken worden ingediend. Na één schriftelijke ronde, bestaande uit het inleidende verzoekschrift en het verweerschrift van de wederpartij, zal een mondelinge behandeling plaatsvinden. Tijdens de mondelinge behandeling kan de rechter onder meer partijen bevelen inlichtingen te geven, partijen de gelegenheid geven tot het toelichten of nader onderbouwen van hun stellingen, een schikking beproeven, regieafspraken maken of andere aanwijzingen geven. Het is de bedoeling dat deze mondelinge behandeling ongeveer 15 weken na de start van de procedure plaatsvindt en dat de rechter daarna uitspraak doet. Rechters krijgen de mogelijkheid ook mondeling uitspraak te doen direct na de mondelinge behandeling zolang die uitspraak in een proces-verbaal wordt vastgelegd. Alleen in bijzondere gevallen – met het oog op hoor en wederhoor of de goede instructie van de zaak – kan de rechter bijzondere (nadere) termijnen en/of proceshandelingen toestaan.

(2) Betekeningsplicht vervalt
Waar nu dagvaardingsprocedures nog moeten worden ingeleid door de betekening van de dagvaarding aan de gedaagde, komt deze betekeningsplicht te vervallen voor de inleiding van de nieuwe basisprocedure bij vorderingsrechten. De procedure wordt straks ingeleid door middel van de indiening van het verzoekschrift tot het instellen van een vorderingsrecht. Daarna ontvangt de eiser een oproepingsbericht dat hij binnen twee weken dient te bezorgen bij de gedaagde. Het bezorgen van dit oproepingsbericht kan zowel bij exploot (via de deurwaarder) of op andere wijze. Gedaagde krijgt dan vier weken na indiening van het verzoekschrift de tijd om in het geding te verschijnen. Wordt het oproepingsbericht op andere wijze bezorgd dan bij exploot en verschijnt de gedaagde niet binnen vier weken in het geding, dan kan eiser het oproepingsbericht alsnog bij exploot bezorgen bij de gedaagde. Dit dient te geschieden binnen twee weken na de dag waarop gedaagde uiterlijk diende te verschijnen. De termijn van vier weken voor verschijnen wordt dan met twee weken verlengd. Verschijnt de gedaagde niet, dan kan ofwel na vier weken (bij oproeping bij exploot) dan wel na zes weken (bij oproeping op andere wijze) een verstekvonnis gewezen worden.

(3) Termijnen
De wederpartij of belanghebbende die in het geding is verschenen heeft vier weken in kantonzaken en zes weken in ander zaken om een verweerschrift in te dienen, te rekenen vanaf de dag waarop zij in de procedure is verschenen. De rechterlijke macht is van plan de mondelinge behandeling in beginsel binnen vijftien weken na de start van de procedure te laten plaatsvinden. Na de mondelinge behandeling volgt binnen zes weken uitspraak, tenzij dit in redelijkheid niet van de rechter kan worden verlangd. Het is de bedoeling dat hierdoor de doorlooptijden van procedures verkort worden.

(4) Meer regie en maatwerk door de rechter
In het huidige burgerlijk procesrecht geldt het beginsel van partijautonomie: partijen bepalen zelf de omvang van het geschil. Onder het voorgestelde nieuwe recht blijft dit uitgangspunt onveranderd. Rechters krijgen echter wel meer middelen om de regie te voeren ten aanzien van de voortgang en het verloop van de zaak. Er wordt vroeg contact met de rechter beoogd door een snelle mondelinge behandeling. Rechters kunnen door het al dan niet toestaan van bijzondere proceshandelingen het maatwerk leveren die de zaak vergt. Op incidenten wordt in beginsel bij eindvonnis beslist, tenzij de zaak meebrengt dat daarop als eerste moet worden beslist. Wordt op een incident toch eerst beslist, wat bijvoorbeeld denkbaar is bij een incident waarin de bevoegdheid van de rechter ter discussie wordt gesteld, dan bepaalt de rechter gelijktijdig de volgende processtap in de procedure. Hiermee kan de rechter meer regie houden over de voortgang van de zaak.

(5) Digitaal en eenvoudig procederen
Tot slot moet het wetsvoorstel erin resulteren dat alle civiele en bestuursrechtelijke procedures digitaal kunnen starten via een webportaal van de rechterlijke macht. Ook het digitaal indienen van (proces)stukken moet mogelijk worden. Sterker nog, het digitaal starten van een procedure en het digitaal indienen van stukken wordt voor vrijwel alle partijen verplicht. Alleen natuurlijke personen die niet handelen in de uitoefening van beroep of bedrijf en die voorts niet worden bijgestaan door een professionele rechtsbijstandsverlener kunnen straks kiezen tussen digitaal procederen of procederen op papier.

Slot
Gelet op de omvang van de operatie wil het kabinet het nieuwe civiele procesrecht gefaseerd invoeren in drie zogenaamde releases: eerst voor vorderingszaken bij de sector kanton, dan voor vorderingen buiten de sector kanton en vervolgens voor andere verzoekzaken. Per release wordt ook gefaseerd door middel van pilots. Eerst een pilot bij twee rechtbanken en vervolgens moeten respectievelijk twee, drie en vier rechtbanken in drie fasen overgaan op het nieuwe systeem. Geldt het eenvoudige en digitale regime in eerste aanleg, dan wordt de zaak ook in hoger beroep volgens de nieuwe regels behandeld. Het wetsvoorstel tot vereenvoudiging en digitalisering van het procesrecht bevindt zich thans in de eerste fase van het wetgevingsproces. De Raad van State zal zich eerst adviserend over het wetsvoorstel uitlaten. Vervolgens zullen de Tweede en Eerste Kamer zich over de wet moeten buigen voordat de wet in werking kan treden.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met mr. M.A. de Vlieger of een van de andere advocaten van de sectie Ondernemingsrecht.

Meer informatie

Terug

The Litigation firm

Uw probleem oplossen, zodat u verder kunt met ondernemen. Daar gaat het om. Het is ons vak en onze passie om een zakelijk of arbeidsrechtelijk geschil beheersbaar te maken en op te lossen. Soms kan dat door als advocaat onzichtbaar te blijven en achter de schermen een zo optimaal mogelijk dossier te vormen voor en met u. Een andere keer vraagt een zaak om een aanpak voor de schermen. Diplomatiek waar het kan en agressief waar het moet. En soms is keihard procederen onvermijdelijk. Omdat de grenzen zijn bereikt, omdat een wederpartij niet bereid blijkt tot een constructieve oplossing, of omdat het voor uw reputatie in de markt van belang kan zijn om een streep te trekken.

Maatwerk staat centraal bij de behandeling van iedere zaak. Want we doen het samen, advocaat en cliënt. We investeren in de onderlinge samenwerking en verdiepen ons in uw onderneming en uw markt. BASE maakt duidelijke keuzes uit kracht, omdat we alleen willen doen waar we écht goed in zijn en omdat u altijd moet kunnen rekenen op toegevoegde waarde. Daarom richt onze praktijk zich op Corporate & Commercial Litigation en Arbeidsrecht.

Expertise

Corporate & Commercial Litigation

Bij BASE Advocaten beoefenen we de proces- en conflictmanagement praktijk op het allerhoogste niveau. Wij staan binnen- en buitenlandse cliënten bij in vitale zakelijke geschillen. Geschillen binnen de vennootschap, bestuurdersaansprakelijkheidskwesties, aandeelhouders-geschillen, geschillen over commerciële contracten, overnamegeschillen, geschillen tegen (of voor) financiële instellingen over zorgplichtkwesties en beroepsaansprakelijkheidskwesties. Het zijn slechts enkele voorbeelden. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer

Arbeidsrecht

BASE Advocaten biedt topspecialisten op het gebied van het arbeidsrecht. Wij staan zowel werkgevers (nationaal en internationaal), individuele bestuurders/werknemers, als ondernemingsraden bij. In de dagelijkse praktijk adviseren en procederen wij onder meer op het gebied van ontslag, reorganisaties, arbeidsvoorwaarden, disciplinaire maatregelen, medezeggenschap en werkgeversaansprakelijkheid. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer
Partner van
logo Erasmus
Vriend van
logo Sophia Kinderziekenhuis
Actueel-detail - BASE Advocaten
Akkoord
Wij gebruiken cookies om de ervaring op onze website te verbeteren, statistieken bij te houden en je toegang te geven tot onze social media.
Door gebruik te maken van deze website of door op akkoord te drukken, ga je akkoord met ons cookiebeleid.