BASE Advocaten - The Litigation Firm

BASE zomerdrieluik voor bedrijfsjuristen – standaardclausules in commerciële contracten

Blogs 15 augustus 2019

NOM, ENAC en geschilbeslechting

Deze zomer publiceert BASE drie blogs over veelvoorkomende bepalingen in commerciële contracten. Het gaat om bepalingen die vaak min of meer klakkeloos worden geaccepteerd. Om te kunnen beoordelen of dat verstandig is, worden de bepalingen in deze blogs toegelicht en wordt aangegeven waar u als bedrijfsjurist op moet letten.

Vier weken geleden publiceerde BASE het eerste deel van het drieluik over de No Oral Modification clause (NOM), twee weken geleden werd de Entire Agreement Clause (ENAC) behandeld en vandaag vormt de geschilbeslechtingsclausule het sluitstuk.

Geschilbeslechtingsclausule

Een goed (commercieel) contract schept duidelijkheid over hoe eventuele geschillen met betrekking tot dat contract worden beslecht. Als er onverhoopt een geschil ontstaat over een contract en partijen slagen er niet in dat geschil onderling op te lossen, dan lijkt een gang naar 'de rechter' voor de hand te liggen. Maar wie is derechter? En hoe gaat die te werk?

Op het antwoord op die vragen hebben partijen invloed bij het opstellen van een contract. Daarin kan een forumkeuzebeding worden opgenomen (dat bepaalt wie een eventueel geschil beslecht) en een rechtskeuzebeding (volgens welk recht dat gebeurt).

Forumkeuze

Ook het forumkeuzebeding kent op zijn beurt twee smaken. Partijen kunnen bepalen wie het geschil beslecht (een overheidsrechter, een arbiter, een mediator) en waar dat gebeurt. Dat onderscheid valt grofweg samen met het onderscheid naar Nederlands recht tussen absolute bevoegdheid (wie) en relatieve bevoegdheid (waar).

Aan wie de beslechting van geschillen wordt toevertrouwd, maakt nogal uit. Zo kunnen partijen ten aanzien van arbitrage en mediation zelf door middel van hun overeenkomst meer bepalen dan ten aanzien van overheidsrechtspraak. Denk bijvoorbeeld aan het zelf kunnen benoemen van ter zake deskundige arbiters en mediators, het bij arbitrage en mediation zelf kunnen bepalen van termijnen en het (ingeval van arbitrage) kunnen uitsluiten van hoger beroep. Die vrijheid is er bij overheidsrechtspraak in veel mindere mate. Andersom liggen voor overheidsrechtspraak juist uiteenlopende wettelijke waarborgen met betrekking tot procedures vast die niet vanzelf en onverkort van toepassing zijn bij geschilbeslechting door middel van arbitrage of mediation.

Waar een geschil wordt beslecht is ook van belang, zeker op internationaal niveau. Een rechtsgeldig forumkeuzebeding heeft tot gevolg dat een door partijen aangewezen geschilbeslechter in een bepaald land of in een bepaalde stad in principe bij uitsluiting bevoegd is. Dat het forumkeuzebeding daartoe wel rechtsgeldig moet zijn, is een onderschatte voorwaarde. Zo moet het forumkeuzebeding voldoende bepaald zijn – bijvoorbeeld ten aanzien van de vraag welke geschillen tussen partijen onder het beding vallen – en is de geldigheid van het forumkeuzebeding niet afhankelijk van de geldigheid van de overige contractuele bepalingen en vice versa. Het forumkeuzebeding verdient bij het opstellen en uitleggen van contracten dus speciale aandacht, zowel vanuit strategisch als juridisch oogpunt. De strategische en juridische keuzes zouden steeds af moeten hangen van hoe partijen zich feitelijk tot elkaar verhouden. Forumkeuze is dus maatwerk.

Rechtskeuze

Ook bij het rechtskeuzebeding spelen belangrijke strategische overwegingen. In het rechtskeuzebeding kunnen partijen bepalen volgens welk recht een eventueel geschil wordt beslecht. Dat er tussen rechtsstelsels materiële verschillen kunnen bestaan, spreekt voor zich. Het is verstandig om, opnieuw afhankelijk van de feitelijke verhouding tussen partijen, op voorhand over die verschillen na te denken.

Een van de vele voorbeelden is het verschil tussen rechtsstelsels waar het gaat om het rekenen van 'rente over rente' (ook wel samengestelde rente). In Nederland is wettelijk geregeld dat een partij die een verbintenis tot betaling van een geldsom niet nakomt rente verschuldigd is en dat telkens na afloop van het jaar de toch al verschuldigde geldsom wordt vermeerderd met die verschuldigde rente, waarna de rente verder opbouwt over het hogere – met de al verschuldigde rente vermeerderde – bedrag. Dat is niet in alle rechtsstelsels het geval. Dat kan meewegen bij het maken van een forumkeuze, afhankelijk dus van de feitelijke verhouding tussen partijen. Partijen moeten wel beseffen dat als het contract in het Engels is opgesteld en men verklaart Nederlands recht van toepassing, interpretatievragen zich snel kunnen voordoen (bijv. wat is "termination" naar Nederlands recht). Wij zien in de praktijk dat daar (te) weinig bij wordt stilgestaan.

Vooruitgang is goed, maar (even) stilstaan dus ook, zeker als het gaat om het sluiten van duurcontracten.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel? Neem dan contact op met Max Luiten of een van de andere advocaten van de sectie Corporate & Commercial Litigation.

Meer informatie

Terug

The Litigation firm

Uw probleem oplossen, zodat u verder kunt met ondernemen. Daar gaat het om. Het is ons vak en onze passie om een zakelijk of arbeidsrechtelijk geschil beheersbaar te maken en op te lossen. Soms kan dat door als advocaat onzichtbaar te blijven en achter de schermen een zo optimaal mogelijk dossier te vormen voor en met u. Een andere keer vraagt een zaak om een aanpak voor de schermen. Diplomatiek waar het kan en agressief waar het moet. En soms is keihard procederen onvermijdelijk. Omdat de grenzen zijn bereikt, omdat een wederpartij niet bereid blijkt tot een constructieve oplossing, of omdat het voor uw reputatie in de markt van belang kan zijn om een streep te trekken.

Maatwerk staat centraal bij de behandeling van iedere zaak. Want we doen het samen, advocaat en cliënt. We investeren in de onderlinge samenwerking en verdiepen ons in uw onderneming en uw markt. BASE maakt duidelijke keuzes uit kracht, omdat we alleen willen doen waar we écht goed in zijn en omdat u altijd moet kunnen rekenen op toegevoegde waarde. Daarom richt onze praktijk zich op Corporate & Commercial Litigation en Arbeidsrecht.

Expertise

Corporate & Commercial Litigation

Bij BASE Advocaten beoefenen we de proces- en conflictmanagement praktijk op het allerhoogste niveau. Wij staan binnen- en buitenlandse cliënten bij in vitale zakelijke geschillen. Geschillen binnen de vennootschap, bestuurdersaansprakelijkheidskwesties, aandeelhouders-geschillen, geschillen over commerciële contracten, overnamegeschillen, geschillen tegen (of voor) financiële instellingen over zorgplichtkwesties en beroepsaansprakelijkheidskwesties. Het zijn slechts enkele voorbeelden. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer

Arbeidsrecht

BASE Advocaten biedt topspecialisten op het gebied van het arbeidsrecht. Wij staan zowel werkgevers (nationaal en internationaal), individuele bestuurders/werknemers, als ondernemingsraden bij. In de dagelijkse praktijk adviseren en procederen wij onder meer op het gebied van ontslag, reorganisaties, arbeidsvoorwaarden, disciplinaire maatregelen, medezeggenschap en werkgeversaansprakelijkheid. Klik hieronder voor meer informatie.

Lees meer
Partner van
logo Erasmus
Vriend van
logo Sophia Kinderziekenhuis
Actueel-detail - BASE Advocaten
Akkoord
Wij gebruiken cookies om de ervaring op onze website te verbeteren, statistieken bij te houden en je toegang te geven tot onze social media.
Door gebruik te maken van deze website of door op akkoord te drukken, ga je akkoord met ons cookiebeleid.